|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bir belediye şirketinin depozito ve teminat hesaplarının yönetiminde dönemsellik ilkesine aykırı işlemler gerçekleştirdiğini ortaya koymuştur. Rapor, 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı ile 326 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda, vadesi bir yıldan uzun olan depozito ve teminatların kaydedildiğini göstermektedir. 1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nde tanımlanan dönemsellik ilkesi, işletmelerin faaliyet sonuçlarının belirli dönemler bazında bağımsız olarak değerlendirilmesini gerektirir.
Denetim bulgularına göre, şirketin vadesi bir yıldan uzun olan depozito ve teminatlarının uygun şekilde muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. İlgili mevzuata göre, vadesi bir yıldan kısa olan depozitoların 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda, uzun vadeli olanların ise 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda izlenmesi gerekmektedir. Şirket, bu hatanın muhasebe programından kaynaklandığını ve program güncellemeleri sırasında gerekli düzeltmelerin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, şirketin muhasebe uygulamaları, dönemsellik ilkesi ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yeniden düzenlenmelidir. Vadesi bir yıldan kısa olan depozitoların 126 ve 326 hesaplarında, uzun vadeli olanların ise 226 ve 426 hesaplarında takip edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Depozito ve Teminatlar Hesaplarının Kullanılmasında Dönemsellik İlkesine Aykırı İşlem Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı ile 326 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında vadesi bir yıldan daha uzun olacak şekilde verilen/alınan depozito ve teminatların takip edildiği görülmüştür.
1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Muhasebe Usul ve Esasları” bölümünde yer alan “I-Muhasebenin Temel Kavramları” başlıklı maddesine göre; dönemsellik kavramı; işletmenin sürekliliği kavramı uyarınca sınırsız kabul edilen ömrünün, belli dönemlere bölünmesi ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanmasıdır.
1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne göre;
126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı, işletmece üçüncü kişilere karşı bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak geri alınmak üzere verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlendiği hesaptır,
226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı, işletmede, üçüncü kişilere karşı bir işin yapılmasının üstlenilmesi ve bir akdin karşılığı olarak, geri alınmak üzere verilen, bir yıldan uzun süreli depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlendiği hesaptır,
326 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı, üçüncü kişilerin belli bir işi yapmalarını, aldıkları bir değeri geri vermelerini sağlamak amacıyla ve belli sözleşmeler nedeniyle gerçekleşecek bir alacağın karşılığı olarak alınan depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlendiği hesaptır,
426 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına, 326- Alınan Depozito ve Teminatlar hesabında alış amaçları belirtilen depozito ve teminattan vadeleri bir yıldan fazla olan kısımları kaydedilir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, dönemsellik ilkesi gereğince vadesi bir yıldan daha az olacak şekilde verilen depozito ve teminatların 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında, alınanların ise 326 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Vadesi bir yıldan uzun olacak şekilde verilen depozito ve teminatların 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında, alınanların ise 426 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede; Şirketin vadesi bir yıldan daha uzun verilen ve alınan depozito ve teminatların bir kısmının dönemsellik ilkesine uygun muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından özetle, bulgu konusu hatanın Şirket tarafından kullanılmakta olan muhasebe programından kaynaklandığı, programın güncellenmesi sırasında gerekli düzeltmelerin yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Şirketin dönemsellik ilkesi ile yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince, vadesi bir yıldan az olacak şekilde verilen/alınan depozito ve teminatlarını 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı/326Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında, vadesi bir yıldan uzun olanları ise 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı/426 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında takip etmesi gerekmektedir.