ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin depozito ve teminatların muhasebeleştirilmesinde dönemsellik ilkesine uyulmadığını ortaya koymuştur. Kamu İdaresi tarafından tahsil edilen ve bir yıldan uzun vadede iade edilmesi gereken depozito ve teminatların, 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda kaydedildiği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesapların hangi tür depozito ve teminatların izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.

Yapılan incelemelerde, 4.679.038,36 TL tutarındaki depozito ve teminatın, bir yıldan uzun vadede iade edilmesi gerekenler arasında yer almasına rağmen yanlış bir şekilde kısa vadeli hesapta muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Bu durum, muhasebenin dönemsellik ilkesine aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir. Kamu idarelerinin, depozito ve teminatları sürelerine göre doğru hesaplarda izlemeleri, mali raporlamaların doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır.

Sonuç olarak, alınan depozito ve teminatların vade süreleri dikkate alınarak doğru hesaplarda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Bu uygulama, kamu yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından kritik bir rol oynamaktadır.

BULGU: Depozito ve Teminatların Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına Kaydedilmesinde Dönemsellik İlkesine Uyulmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından nakden veya mahsuben tahsil edilen ve bir yıldan uzun vadede iade edilecek olan depozito ve teminatların 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda muhasebeleştirilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 257’nci maddesinde; bu hesabın, mevzuatları gereği belirli olmayan bir vade ile vadesiz ve/veya bir yıldan kısa vade ile nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 320’nci maddesinde ise; bu hesabın, mevzuatları gereği nakden veya mahsuben tahsil edilen ve bir yıldan uzun vadede iade edilecek olan depozito ve teminatların izlenmesi için kullanacağı hüküm altına alınmıştır.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin (b) fıkrasında tanımlanan “Dönemsellik” ilkesi gereği, kamu idarelerinin faaliyetlerini belirli dönemler itibariyle raporlamaları ve diğer dönemlerden bağımsız olarak saptamaları esastır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca; bir yıldan kısa vade ile nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda, nakden veya mahsuben tahsil edilen ve bir yıldan uzun vadede iade edilecek olan depozito ve teminatların ise 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede; nakden veya mahsuben tahsil edilen ve bir yıldan uzun vadede iade edilecek olan 4.679.038,36 TL tutarında teminatın 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda izlendiği, 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. Bu kapsamda alınan depozito ve teminatların vadeleri dikkate alınarak ilgili hesaplarda izlenmemesi muhasebenin dönemsellik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.
Alınan teminatların, süreleri itibariyle bir yıldan uzun veya kısa vadeli ayrımı yapılarak muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir.