|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin depozito ve teminatların muhasebe kayıtlarına intikalinde dönemsellik ilkesine uyulmadığını ortaya koymuştur. Kamu idareleri veya kişilere verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin, vade sürelerine göre ayrıma tabi tutulmadan kaydedildiği tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5. maddesi, kamu idarelerinin faaliyetlerinin belirli dönemlerde raporlanması gerektiğini ve her dönemin sonuçlarının bağımsız olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bir yıldan kısa süreli depozito ve teminatların 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda, bir yıldan uzun süreli olanların ise 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda izlenmesi gerektiğini düzenlemektedir. Yapılan incelemeler sonucunda, 108.809,34 TL tutarındaki depozito ve teminatların, vade ayrımı yapılmaksızın 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda takip edildiği belirlenmiştir. Bu durum, mali tablolarda 126 Hesapta 108.809,34 TL fazla, 226 Hesapta ise aynı tutarda eksiklik yaratmaktadır. Kamu İdaresi, depozito ve teminatların takibinde vade ayrımının yapıldığını savunsa da, yapılan düzeltmelerin hatalı işlemleri tekrarladığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, 126 ve 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesapları’nın doğru ve güvenilir veriler içermediği değerlendirilmektedir. Depozito ve teminatların muhasebe kayıtlarına intikalinde, vade sürelerinin dikkate alınarak doğru bir şekilde kaydedilmesi ve 226 Hesapta yer almasının sağlanması önem arz etmektedir. |
BULGU: Depozito ve Teminatların Hesaba Kaydedilmesinde Dönemsellik İlkesine Uyulmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından diğer kamu idareleri veya kişilere verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin vade yapılarına göre ayrıma tabi tutularak muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmediği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin temel muhasebe kavramları ve ilkelerini düzenleyen “Temel Kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde; dönemsellik ilkesi gereğince, kamu idarelerinin faaliyetlerinin belirli dönemlerde raporlanacağı ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız biçimde saptanacağı ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı’nın niteliğini düzenleyen 95’inci maddesinde, kurumca bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak geri alınmak üzere diğer kamu idareleri veya kişilere bir yıldan daha az süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için bu hesabın kullanılacağı,
226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı’nın niteliğini düzenleyen 168’inci maddesinde, kamu idarelerince, bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idareleri veya kişilere bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için ilgili hesabın kullanılacağı; hesabın işleyişini düzenleyen 169’uncu maddesinde ise, verilen depozito ve teminatlar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inen tutarların bu hesaba alacak, 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı’na borç kaydedileceği,
Hususları düzenlenmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Kamu İdaresi tarafından çeşitli gerekçeler ile diğer kamu idareleri veya kişilere verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin muhasebe kayıtları açısından takibinde dönemsellik ilkesi gereğince vade ayrımına gidilmesi ve vadesi bir yıldan daha az süreli depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda, vadesi bir yıldan daha uzun süreli olanların ise 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda takip edilmesi gerekmektedir.
Yapılan inceleme neticesinde, Kamu İdaresi tarafından 108.809,34 TL tutarındaki diğer kamu idareleri veya kişilere verilmiş olan depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin dönemsellik ilkesi gereğince vade ayrımı yapılmaksızın 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda takip edildiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 108.809,34 TL fazla olacak biçimde mali tablolarda yer almakta olup 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı da 108.809,34 TL bakiye verecek biçimde mali tablolarda yer almalıdır.
Kamu İdaresi cevabında, verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin takibinde vade ayrımının muhasebe kayıtlarına yansıtıldığı ifade edilmiştir. Ancak Kamu İdaresi tarafından yapılan düzeltme işleminin hatalı işlemin tekrarı niteliğinde olduğundan 126 Verilen Depozito ve Taminatlar Hesabı ile 226 Verilen Depozito ve Taminatlar Hesabı’nın doğru ve güvenilir veri içermediği değerlendirilmektedir.
Kamu İdaresinin vermiş olduğu depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin muhasebe kayıtlarına intikalinde, söz konusu değerlerin vadesinin göz önünde bulundurularak kayıt yapılması ve 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı’nın mali tablolarda yer alması gerekmektedir.