ÖZET: Yapılan denetimlerde, Büyükşehir İlçe Belediyesi’ne ait bir taşınmazın, mevzuat hükümlerine aykırı olarak bir derneğe tahsis edildiği tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75. maddesi, belediyelerin taşınmazlarını yalnızca kamu idarelerine veya mahalli idarelere devretmesine veya tahsis etmesine izin vermektedir. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 47. maddesi de benzer düzenlemeler içermektedir. Sayıştay Genel Kurulu’nun içtihadı, belediyelerin taşınmazlarını sadece mahalli müşterek hizmetler için tahsis edebileceğini belirtmektedir.

İncelemeler sonucunda, Kamu İdaresi’ne ait bir taşınmazın, mahalli idare veya kamu kurumu niteliğinde olmayan bir derneğe 10 yıl süreyle bedelsiz tahsis edildiği anlaşılmıştır. Kamu İdaresi, tahsis edilen derneğin kamu yararına çalışan ve resmi olarak tanınan bir kuruluş olduğunu, ayrıca sosyal ve kültürel iş birliği yürüttüğünü savunmuştur. Derneğin, engellilerin topluma kazandırılması amacıyla bir park alanı tahsisi yaptığı ve bu tahsisin 2028 yılında sona ereceği belirtilmiştir.

Ancak, Kamu İdaresi’nin taşınmazları yalnızca mahalli idareler ve diğer kamu kurumlarına tahsis etmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, mevzuata aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir ve gelecekteki işlemlerin de bu çerçevede gerçekleştirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

BULGU: Derneğe Tahsis Edilen Taşınmazın Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresinin mülkiyetindeki taşınmazın mevzuat hükümlerine aykırı olarak derneğe tahsis edildiği görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin (d) bendinde; belediyenin belediye meclisinin kararı olmak şartı ile görev ve sorumluluk alanına giren konularda kendilerine ait taşınmazları asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere kamu idarelerine veya mahalli idarelere devredebileceği veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebileceği hükmüne yer verilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınmaz Tahsisi” başlıklı 47’nci maddesinde ise; kamu idarelerinin mevzuatlarında belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetindeki taşınmazlar ile Devlete ait olan taşınmazları birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis edebileceği hükmü yer almaktadır.

Sayıştay Genel Kurulunun 2017/1 Esas ve 5415/1 Karar numaralı İçtihadı Birleştirme Kararı’nda; belediyelerin mülkiyetlerindeki taşınmazlarını 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun sosyal ve ekonomik amaçlı arsa ve konut üretimine ilişkin 69’uncu maddesindeki özel hükümler hariç olmak üzere aynı Kanun’un 75’inci maddesi ile 5018 sayılı Kanun’un 47’nci maddesi çerçevesinde, ancak mahallî müşterek nitelikteki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla belediye meclislerinin bu konuya ilişkin alacakları kararla ve sadece mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebileceklerine hükmedilmiştir.

Bu düzenlemelere göre Kamu İdareleri kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak sadece mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilecek veya tahsis edebilecektir.

Yapılan incelemede, Kamu İdaresine ait bir adet taşınmazın mevzuata aykırı olarak mahalli idare veya kamu kurum ve kuruluşu niteliğinde olmayan derneğe 10 yıl süre ile bedelsiz olarak tahsis edildiği tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, tahsis yapılan derneğin kamu yararına çalışan, resmi olarak tanınan ve Kamu İdaresi ile sosyal, kültürel amaçlı iş birliği yürüten bir kuruluş olduğu, kamu yararına uygun olarak hareket edildiği, söz konusu derneğin Erzurum şubesi adına engellilerin topluma kaynaştırılması amacıyla bir adet park alanı tahsisinin yapıldığı, tahsis süresinin 2028 yılında sona ereceği ve bundan sonraki işlemlerde bulguda belirtilen hususlar doğrultusunda işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından taşınmazların meclis kararı ile aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere sadece mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edilmesi bunların dışında kalanlara devir veya tahsis yapılmaması gerekmektedir.