|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Orta Doğu Teknik Üniversitesi tarafından üst hakkı verilen … Derneği Koleji İncek Kampüsü’nde, lisanssız elektrik üretim yönetmeliği çerçevesinde çatı tipi güneş enerjisi santrali (GES) kurulumu gerçekleştirilmiştir. 20 Ağustos 1999 tarihinde imzalanan protokol ile 99 yıl süreyle ve 585.714.000.000,00 TL bedelle derneğe üst hakkı tanınmıştır. Protokol, eğitim ve sosyal tesislerin inşasını öngörmekte ve taşınmazın kullanım amacının değiştirilmesini yasaklamaktadır. Ayrıca, tesislerin projelerinin ODTÜ onayına sunulması gerektiği belirtilmiştir.
Protokolün önemli maddeleri arasında, taahhütlerin yerine getirilmemesi durumunda üst hakkının iptali ve üniversitenin yapıların devrini talep etme hakkı yer almaktadır. 12 Mayıs 2019 tarihli yönetmelik gereğince, abonelerin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücüyle sınırlı olarak yenilenebilir enerji üretim tesisleri kurulabilmektedir. Dernek tarafından inşa edilen GES’in kapasitesi 2.950,56 kWp olup, yıllık üretim miktarı yaklaşık 3.850 MW/yıldır. Bu sistem, Kolejin yıllık enerji tüketiminin %74’ünü karşılayacak şekilde tasarlanmıştır. Kamu idaresi, bulguya ilişkin gerekli adımları atacağını belirtmiştir. Proje değişiklikleri, protokol gereği ODTÜ onayını gerektirmektedir. Bu durum, taraflar arasında belirlenen yapıların inşası ve korunmasına dair şartların yerine getirilmesi açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: …Derneği İle İmzalanan Protokolde Öngörülen Onay Prosedürünün İşletilmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Orta Doğu Teknik Üniversitesi tarafından üst hakkı verilen … Derneği Koleji İncek Kampüsüne Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinin birinci fıkrasının h bendi kapsamında, çatı tipi güneş enerjisi santrali (GES) yapıldığı görülmüştür.
Yalıncak mahallesi Taşpınar köyü 99 ada 1 parsel sayılı 309.322 m2 arsanın tamamı üzerinde 20.08.1999 tarihinde imzalanan “Tapu Sicilinde Düzenlenecek Resmi Senede Yazılacak Hususlara İlişkin Protokol” ile Dernek lehine 99 yıl süre ve 585.714.000.000,00 TL bedelli üst hakkı tesis edilmiştir.
Söz konusu Protokol’ün “Üst hakkının konusu” başlıklı 4’üncü maddesinde; imar planlarına uygun, çağdaş, ana, ilk, orta, lise eğitimi yapılmasını sağlayacak eğitim ve eğitim ile ilgili sosyal tesisler kurulacağı, 5’inci maddesinde de; üst hakkı süresince, üst hakkı konusu taşınmaz malın kullanım amacının değiştirilemeyeceği ve amaç dışı kullanılamayacağı belirtilmiştir. Protokol’ün 6’ncı maddesinde ise; hak lehtarı tarafından hazırlanacak tüm tesislerin avan projelerinin ODTÜ’nün onayına sunulacağı, avan projelerdeki değişikliklerin Üniversitece onaylanması gerektiği yer almaktadır.
“Üst hakkının iptali” başlıklı 11’nci maddesinde; bu taahhüt senedinin 4, 5, 6, 7, 8, 9 ve 10’uncu maddelerinin yerine getirilmemesinin sözleşmenin önemli ölçüde ihlali sayılacağı, Üniversitenin bu durum karşısında bir tazminat ödemeksizin tüm yapı ve tesisleri sağlam ve işler durumda kendine devrini talep edeceği kararlaştırılmıştır.
12.05.2019 tarih ve 30772 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’nin “Lisans alma ile şirket kurma muafiyeti” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının h bendinde; abonelerin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücü ile sınırlı olmak kaydıyla, tüketim tesisi ile aynı ya da farklı ölçüm noktasında kurulan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurabileceği hüküm altına alınmıştır.
Dernek tarafından üst hakkı verilen taşınmaza yaptırılan GES’in kapasite bilgileri incelendiğide GES gücünün 2.950,56 kWp olduğu, yaklaşık yıllık üretim miktarının 3.850 MW/yıl olduğu görülmüştür. Dernek tarafından ilgili sistemin Kolejin yaklaşık yıllık tüketim miktarının (5.227 MW/yıl) %74’ünü karşılayacağı hesaplanmıştır.
Kamu İdaresince bulgu konusu hususa iştirak edilerek bulgu doğrultusunda hareket edileceği ifade edilmiştir.
Taraflarca, yapıların karşılığı olarak ödenecek bedelin kararlaştırıldığı anda, yapıların inşası ya da muhafazasına dair özellikler ve işin kapsamı belirlenmiştir. Bu tarz bir proje değişikliği, Protokol gereğince yapım aşamasından önce ODTÜ’den onay alınmasını gerektirmektedir.