|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazların, dernekler ve kamu kurumu olmayan tüzel kişilere tahsis edildiğini ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75. maddesi, belediyelerin kamu yararına çalışan dernekler ve vergi muafiyeti tanınmış vakıflarla ortak projeler gerçekleştirebileceğini belirtirken, taşınmazların yalnızca diğer kamu kurumlarına tahsis edilebileceğini vurgulamaktadır. Sayıştay Genel Kurulu’nun 2017/1 Esas ve 5415/1 Karar No’lu İçtihadı Birleştirme Kararı, kamu idarelerinin taşınmaz tahsisinde iki temel ölçütü, yani kamu hizmeti ve kamu idaresi olma şartını öne çıkarmaktadır.
Bu bağlamda, belediyelerin mülkiyetindeki taşınmazların, yalnızca mahallî müşterek nitelikteki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla tahsis edilebileceği ifade edilmektedir. Ayrıca, tahsislerin bedelli olması durumunda bile, işlemin kiralama niteliği taşımadığı ve belediye meclis kararının yeterli olmadığı belirtilmiştir. 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun ilgili maddeleri, içtihatların Resmi Gazete’de yayımlanarak kamu idareleri ve sorumlular tarafından uygulanması gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Kamu İdaresi, mülkiyetindeki taşınmazları yalnızca kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebilir. Yapılan incelemeler, Kamu İdaresi’nin 6 adet taşınmazını dernek ve tüzel kişilere tahsis ettiğini göstermektedir. Bu durum, mevzuat hükümleri ve Sayıştay Genel Kurul Kararı’na aykırıdır ve Kamu İdaresi’nin bu tür tahsislerden kaçınması gerekmektedir. |
BULGU: Dernekler ile Kamu Kurum Ve Kuruluşu Olmayan Tüzel Kişilere Taşınmaz Tahsis Edilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinin mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazların derneklere ve kamu kurum ve kuruluşu olmayan tüzel kişilere tahsis edildiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin (c) fıkrasında, Belediyelerin görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda, kamu yararına çalışan dernekler ve vergi muafiyeti tanınmış vakıflarla ortak hizmet projesi gerçekleştirebilecekleri, (d) fıkrasında ise kendilerine ait taşınmazları asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarına bedelli ya da bedelsiz devredebileceği veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebileceği belirtilmektedir.
Sayıştay Genel Kurulunun 2017/1 Esas ve 5415/1 Karar No’lu İçtihadı Birleştirme Kararı’nda; kamu idarelerinin mülkiyetlerindeki taşınmazları tahsis edebilmeleri için kamu hizmeti ve kamu idaresi olmak üzere iki temel ölçütün varlığının gerektiği, başka bir ifadeyle, kamu idarelerinin mülkiyetlerindeki taşınmazları kamu hizmetinin bulunmadığı yahut tahsisin yapılacağı tarafın kamu idaresi olmadığı durumlarda tahsis edebilmelerinin mümkün olmadığı, belediyelerin, mülkiyetlerindeki taşınmazlarını ancak mahallî müşterek nitelikteki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla belediye meclislerinin bu konuya ilişkin alacakları kararla ve sadece mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebilecekleri belirtilmektedir.
Yine aynı İçtihadı Birleştirme Kararı’nda; söz konusu tahsislerden bir kısmının bedelli olmasının yapılan işlemin tahsis niteliğini ortadan kaldırmadığı ve taşınmazın kiralandığı anlamına gelmediği, belediye mülkiyetindeki taşınmazların kiralanması için belediye meclis kararının tek başına yeterli olmadığı, böyle bir durumda 2886 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasının gerektiği ifade edilmektedir.
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “İçtihatların Birleştirilmesi” başlıklı 58’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında; İçtihatların birleştirilmesi veya değiştirilmesi kararlarının Resmi Gazetede yayımlanacağı, bu kararlara Sayıştay daire ve kurulları ile kamu idareleri ve sorumluların uymak zorunda olduğu hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere Kamu İdaresi belediye meclisinin kararı ile kendi mülkiyetlerindeki taşınmazları sadece asli görev ve hizmetlerde kullanmak üzere kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebilir. Kamu kurum ve kuruluşları dışındaki dernek veya tüzel kişilere tahsis yapılamayacağı mevzuat hükümleri ve Sayıştay Genel Kurul Kararı’nda açıkça belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresinin kendi mülkiyetindeki 6 adet taşınmazını dernek ve tüzel kişilere tahsis ettiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin taşınmazlarını kamu kurum ve kuruluşları dışındaki dernek veya tüzel kişilere tahsis etmemesi gerekmektedir.