Dernekler Tarafından Kullanılması Amacıyla Kamu Kurumlarına veya Doğrudan Derneklere Bedelsiz Taşınmaz Tahsisi Yapılması (Sayıştay)

BULGU: Dernekler Tarafından Kullanılması Amacıyla Kamu Kurumlarına veya Doğrudan Derneklere Bedelsiz Taşınmaz Tahsisi Yapılması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Dernekler tarafından kullanılması amacıyla, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya doğrudan derneklere bedelsiz taşınmaz tahsisi yapılmıştır. Ayrıca, bazı taşınmaz tahsislerinde mevzuatta öngörülenin aksine herhangi bir süre belirtilmemiştir.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 64’üncü maddesinin (d) fıkrasında;
“İl özel idaresi, il genel meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
d) Kendilerine ait taşınmaz malları, asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak ve süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması durumunda, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. (b) ve (d) bentleri uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarına il özel idarelerince karşılanan veya tahsis edilen taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.” hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre, İl Özel İdaresi, İl Genel Meclisinin kararıyla kendisine ait taşınmazları, asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere ve süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebilmektedir. Bununla birlikte, 5302 sayılı Kanun’da, İl Genel Meclisinin dernek ve vakıflara faaliyetlerinde kullanılmak üzere bedelsiz taşınmaz tahsis etmesine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.
Ancak İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazları 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 64’üncü maddesinin (d) fıkrası kapsamında, derneklerin faaliyetlerinde kullanılmak üzere Kırklareli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya doğrudan derneğe bedelsiz olarak tahsis etmiştir. Ayrıca, bazı taşınmaz tahsislerinde Kanun’da yer alan 25 yıllık tahsis süresi sınırı dikkate alınmadan, “derneğin faaliyetleri süresince” şeklinde tahsis yapılmıştır.
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kültür ve Turizm Bakanlığının teşkilat, görev ve yetkilerinin düzenlendiği onuncu bölümünde ve Tarım ve Orman Bakanlığının teşkilat, görev ve yetkilerinin düzenlendiği on beşinci bölümde söz konusu bakanlıkların dernek ve vakıflara bedelsiz taşınmaz tahsisi yapabileceğine veya buna aracılık edebileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.
Bu kapsamda yapılan incelemelerde dernekler tarafından kullanılması amacıyla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne veya doğrudan derneklere taşınmaz tahsislerinin yapıldığı görülmüştür.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, İl Özel İdaresi; kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına il genel meclisi kararı ile tahsis edebilir. Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşları dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere, derneklere, sivil toplum kuruluşlarına veya meslek kuruluşlarına doğrudan veya dolaylı olarak tahsis işlemi gerçekleştirilemez. Ayrıca, yapılan herhangi bir tahsis işlemi için alınan tahsis kararında, yirmi beş yılı geçmemek üzere süre belirtilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında mahalli idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşları dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere, derneklere, sivil toplum kuruluşlarına veya meslek kuruluşlarına doğrudan veya dolaylı olarak tahsis işlemi gerçekleştirilmesine izin verilmeyeceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak taşınmaz tahsis işlemlerinde ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak işlem tesis edilmesi ve mevzuata aykırı olarak yapılan tahsis işlemlerinin iptal edilmesi gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU