ÖZET: Bazı derneklerin harcamalarının, herhangi bir dayanağı olmaksızın idare bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75. maddesi, belediyelerin yalnızca kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve kamu yararına çalışan derneklerle, belirli şartlar altında ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceğini belirtmektedir. Bu bağlamda, diğer dernek ve vakıflarla yapılacak projeler için mahallin en büyük mülki idare amirinin izni gerekmektedir.

Yapılan denetimlerde, derneklerden gelen taleplerin, meclis kararı ve mülki idare amiri onayı olmaksızın yerine getirildiği ve bu harcamaların idare bütçesinden karşılandığı ortaya çıkmıştır. Özellikle derneklerin gezi, organizasyon ve gıda gibi isteklerinin, herhangi bir ortak hizmet projesi olmaksızın karşılandığı gözlemlenmiştir. Ortak hizmet projelerinin amacı, derneklerin ihtiyaçlarını karşılamak değil, kamu hizmetinin yerine getirilmesidir.

Kamu idaresi, eski yönetim döneminde başlayan bu yanlış uygulamaların düzeltileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, dernekler için yapılan yersiz harcamaların önlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Derneklere Ait Çeşitli Harcamaların Yersiz Olarak İdare Bütçesinden Karşılanması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Bazı derneklerin çeşitli harcamalarının herhangi bir dayanağı olmadan idare bütçesinden karşılandığı görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinde;

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.”

hükmü yer almaktadır.

Bu hükme göre; idare belediye meclis kararıyla ve mahallin en büyük mülki idare amirinin onayıyla derneklerle sadece ortak hizmet projesi gerçekleştirebilirler. Diğer bir ifadeyle; idare derneklerin her türlü taleplerini yerine getiremez.

Yapılan incelemelerde ise; herhangi bir meclis kararı ve mülki idare amiri izni olmadan ve herhangi bir ortak hizmet projesi mevcut değilken derneklerden gelen dilekçeler üzerine, derneklerin gezi, organizasyon, gıda vb. isteklerinin idare bütçesinden yapılan harcamalarla karşılandığı tespit edilmiştir. Kaldı ki; ortak hizmet projelerinin amacı da derneklerin ihtiyaçlarını gidermek olmayıp, kamusal bir hizmetin yerine getirilmesini sağlamaktır.

Kamu idaresi cevabında özetle; eski yönetim zamanında başlayan yanlış uygulamaların düzeltileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak; dernekler için yapılan bu tip yersiz harcamaların yapılmaması gerekmektedir.