Derneklere Taşınmaz Tahsisi Yapılması (Sayıştay)

BULGU: Derneklere Taşınmaz Tahsisi Yapılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

İdare tarafından il genel meclisince alınan kararlar ile muhtelif derneklere bedelsiz taşınmaz tahsisi yapıldığı görülmüştür.
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 64’üncü maddesinin (d) fıkrasında;
“İl özel idaresi, il genel meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
d) Kendilerine ait taşınmaz malları, asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak ve süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması durumunda, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. (b) ve (d) bentleri uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarına il özel idarelerince karşılanan veya tahsis edilen taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.” hükmü bulunmaktadır.
Bu hükme göre, İl Özel İdaresi, İl Genel Meclisinin kararıyla kendisine ait taşınmazları, asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere ve süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebilmektedir. Bununla birlikte, 5302 sayılı Kanun’da, İl Genel Meclisinin dernek faaliyetlerinde kullanılmak üzere derneklere bedelsiz taşınmaz tahsis etmesine imkan tanıyan bir hususa yer verilmemiştir.
Ancak, İdarenin taşınmazlarına ilişkin iş ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; İl genel meclisinin muhtelif tarihlerde aldığı kararlar ile 4 adet taşınmazını kamu yararına çalışan 3 adet derneğe 5 yıllığına bedelsiz olarak tahsis ettiği tespit edilmiştir. Her ne kadar söz konusu dernekler kamu yararına çalışan dernek statüsünde de olsa il özel idaresinin mülkiyetinde bulunan taşınmazların kamu kurum ve kuruluşları dışında ilgili derneklere tahsis edebileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.
Sonuç olarak taşınmaz tahsis işlemlerinde ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak işlem tesis edilmesi ve mevzuata aykırı olarak yapılan tahsis işlemlerinin iptal edilmesi gerektiği düşünülmektedir.