ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir İlçe Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü’nde harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisi görevlerinin aynı kişi tarafından yürütüldüğü tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, harcama yetkilisi, ödeme emri belgesini imzalayarak harcamayı tamamlamalıdır. Aynı zamanda, muhasebe yetkilisi de ödemeleri gerçekleştirmeden önce gerekli kontrolleri yapmakla yükümlüdür. Kanunun 60. maddesi, bu iki görevin aynı kişi tarafından yürütülmesini yasaklamaktadır.

Denetim bulgularına göre, 2024 yılında yapılan harcamalarda bu iki görevin birleşmesi, mevzuata aykırı bir durum yaratmaktadır. Harcama yetkilisi, kendisine tahsis edilen ödenekle harcama yapma yetkisine sahipken, muhasebe yetkilisi ödemeleri gerçekleştiren kişidir. Bu durum, 2018 yılında Ankara Akyurt Belediyesi’nde de tespit edilmiş olmasına rağmen, 2024 yılı itibarıyla gerekli önlemler alınmamıştır. Belediyenin açıklamasında, yalnızca bir personelin muhasebe yetkilisi sertifikasına sahip olduğu belirtilmiş, ancak bu durum mevzuata uygunluk açısından geçerli bir mazeret oluşturmamaktadır.

Sonuç olarak, Destek Hizmetleri Müdürlüğü’nde harcama ve muhasebe yetkilisi görevlerinin ayrılması için gerekli düzenlemelerin yapılması, 5018 sayılı Kanun’a uygun bir harcama süreci sağlanması açısından elzemdir.

BULGU: Destek Hizmetleri Müdürlüğünde Harcama Yetkilisi ve Muhasebe Yetkilisi Görevinin Aynı Kişide Birleşmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Destek hizmetleri müdürlüğü tarafından yapılan harcamalarda harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisi görevinin mevzuata aykırı olarak aynı kişide birleştiği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca, giderlerin gerçekleştirilmesi, harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanacaktır. Muhasebe yetkilisi ise Kanun’un 61’inci maddesinde belirtilen kontrolleri yaptıktan sonra hak sahibine ödemeyi yapacaktır.

Adı geçen Kanun’un “Mali hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinin dördüncü fıkrasında;

“Harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisi görevi aynı kişide birleşemez. Malî hizmetler biriminde ön malî kontrol görevini yürütenler malî işlem sürecinde görev alamazlar.” ifadesi yer almaktadır.

Belirtilen mevzuat hükümlerinde harcama süreci anlatılmış ve kendisine tahsis edilen ödenek tutarınca harcama yapmaya yetki verilmiş olan harcama yetkilisi ile harcama sürecinin sonunda ilgili kişilere ödemeleri yapacak olan muhasebe yetkilisinin aynı kişi olmaması gerektiği belirtilmiştir. İki görevin birleşmesi durumunda ise görevlerden birinin devredilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede, denetlenen Kamu İdaresinde Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 2024 yılında yapılan harcamalarda harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisi görevinin aynı kişide birleştiği görülmüştür. Yani Kanun’un düzenlemelerine aykırı olarak hem harcamayı hem de ödemeyi aynı kişi yapmaktadır. Bununla birlikte, bulgumuza konu edilen ve yukarıda detayları açıklanmış olan husus ilk defa Ankara Akyurt Belediyesi 2018 Yılı Sayıştay denetimi sürecinde tespit edilmiş olmasına rağmen 2024 yılı sonu itibarıyla belediye yetkilileri tarafından bu hususta herhangi bir işlem yapılmamıştır.

Kamu İdaresi cevabında, Belediyede muhasebe yetkilisi sertifikasına sahip olan yalnızca bir personel olması nedeniyle ilgili personelin muhasebe yetkilisi görevini ifa etmek durumunda kaldığı belirtilmiştir. Ancak, söz konusu uygulama yukarıda belirtilen hüküm ve açıklamalar gereği mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Sonuç olarak, Belediye tarafından Destek Hizmetleri Müdürlüğü için harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisi görevlerini ayıracak şekilde bir düzenlemenin yapılarak harcama sürecinin 5018 sayılı Kanun’a uygun hale getirilmesi gerekmektedir.