Devlet İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen İşletme Hakkı Kiralanması İşinde Sözleşmeye Aykırı Yapıların Bulunması (Sayıştay)

BULGU: Devlet İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen İşletme Hakkı Kiralanması İşinde Sözleşmeye Aykırı Yapıların Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

2886 Sayılı Kanun’a göre ihale edilen Kemerağzı Mahallesi Yaşar Subutay Bulvarı 6353 ada 8 parsel ile 6349 Ada 5 parsel arasında kalan 14.819,31 m2 alanda yapılan işte idari şartname ve sözleşmeye aykırı yapıların olduğu görülmüştür.

“Kemerağzı, Narenciye (Orange) Temalı Parkın Yapımı Karşılığı Ticari Ünitelerin İşletme Hakkının Kiralanması İşi” ihalesi 2886 sayılı Kanun’un 35/a maddesi uyarınca kapalı teklif usulü ile yapılmış ve 03.04.2023 tarihinde yer teslimi yapılarak başlamıştır.

Yapım İşinin İdari Şartnamesi’nin “İhalenin konusu” başlıklı 3’üncü maddesinde;

“Yapım karşılığı işletme hakkının devredilmesi /kiralanması işi ihalesinin konusu; Aksu Belediyesi tasarrufunda yer alan Antalya ili Aksu İlçesi Kemerağzı Mahallesi Yaşar Subutay Bulvarı üzerinde bulunan 6353 Ada 8 parsel ile 6349 Ada 5 parsel arasında kalan 14.819,31 M2 park alanının ekli vaziyet planında koordinatları belirtilen alan içinde bulunan 6 adet çay bahçesi, 7 adet büfe, 1 adet mini basketbol sahası, 1 adet tenis sahası, 1 adet güvenlik kulübesi, 1 adet bay/bayan/engelli tuvaleti, 12 adet kameriye başta olmak üzere alana ait tüm düzenleme ve imalatlarını yaparak ticari ünitelerin yer tesliminden itibaren 10 yıl süre ile amaçları doğrultusunda işletilmesi ve tüm bu işletmelerin süre sonunda Aksu Belediyesi Başkanlığına bedelsiz devredilmesi işidir” denilmiştir.

Aynı Şartnamenin “İşletme hakkı bedelinin ödeme planı” başlıklı 47’nci maddesinin 3.1. bölümünde;

“Bu şartnamede ve sözleşmede belirtilen yükümlülüklere uyulmadığının tespit edilmesi halinde İdarece yapılacak ihtara ve ihtarda verilen 30 günlük süreye rağmen mevcut durumun devam etmesi halinde hüküm almaya gerek kalmaksızın işletme hakkı sözleşmesi iptal edilir.”

“Taahhüdün yapılmaması hali” başlıklı 59’uncu maddesinde;

“Sözleşme yapıldıktan sonra 2886 sayılı Kanun’un 63’üncü maddesinde yazılı hükümleri dışında yüklenicinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine idarenin en az 30 gün süreli ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatları gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

Gelir kaydedilen kesin teminat yüklenicinin borcuna mahsup edilemez.

İdare sözleşme konusu alanda ve üzerinde gerçekleştirilmiş bulunan tesisleri yeniden ihaleye çıkartarak, başkasına vermeye yetkilidir.” denilmiştir.

Yapım işinin sözleşmesin “İşin adı, üzerinde bulunduğu yer” başlık 3’üncü maddesinde;

“Aksu İlçesi Kemerağzı Mahallesi Yaşar Subutay Bulvarı üzerinde bulunan 6353 Ada 8 Parsel ile 6349 Ada 5 Parsel Arasında Kalan 14.819,31 M2 park alanının ekli vaziyet planında koordinatları belirtilen alan içinde bulunan 6 adet çay bahçesi 7 adet büfe 1 adet mini basketbol sahası 1 adet tenis sahası 1 adet güvenlik kulübesi 1 adet bay/bayan/engelli tuvaleti 12 adet kameriye başta olmak üzere alana ait tüm rekresyon alan düzenlemelerini ve imalatlarını yaparak ticari ünitelerin yer tesliminden itibaren 10 yıl süre ile amaçları doğrultusunda işletilmesi ve süre sonunda aksu belediye başkanlığına bedelsiz devredilmesi

• •

İŞİ…

“Sözleşmenin ekleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ihale dokümanı, sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup idareyi ve kiracıyı bağlar.” denilmiştir.

Yukarıda yer alan idari şartname ve sözleşme hükümlerine göre, yüklenicinin taahhüdünü şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi durumunda idarenin en az 30 gün süreli ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatların gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedilerek hesabının genel hükümlere göre tasfiye edileceği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede, idari şartname ve sözleşmeye aykırı şekilde 28 adet ticari dükkan yapıldığı tespit edilmiştir. İdari şartname ve sözleşmeye göre yapılması gereken 6 adet çay bahçesi 7 adet büfe yapılarının ise yapılmadığı görülmüştür. Diğer bir ifadeyle yüklenici sözleşmeye göre yapması gereken çay bahçesi ve büfeler yerine 28 adet ticari (market, kuaför, çantacı, ayakkabıcı vb.) dükkan yapmıştır. Belediyenin sözleşme ve eklerine aykırı olarak yapılan yapılar için idari şartnamenin “Taahhüdün yapılmaması hali” başlıklı 59’uncu maddesi hükümlerini işletmesi gerekmektedir. Söz konusu madde hükmünün işletilmesine istinaden sözleşme fesih işleminin gerçekleşmesi halinde, idari şartnamede “İdare sözleşme konusu alanda ve üzerinde gerçekleştirilmiş bulunan tesisleri yeniden ihaleye çıkartarak, başkasına vermeye yetkilidir.” denilmiş olsa da söz konusu alanın imar planında “park alanı” olarak görünmesi nedeniyle yapılmış bulunan ticari ünitelerin (kuaför, çantacı, ayakkabıcı, market vb.) İmar Kanunu’na ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne göre yapılamayacak yapılardan olması nedeniyle yıkımının gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi cevabından, söz konusu aykırı unsurların yıkımı için 15.04.2025 tarih ve 69676 sayılı Başkanlık Makamı Yıkım Olur’u alındığı, Antalya 5.İdare Mahkemesinin konuya ilişkin 2025/534 esas sayılı dava dosyasının bulunduğu, ayrıca Antalya 4.İdare Mahkemesinin 2025/616 esas sayılı dava dosyası ile yürütmenin durdurulması kararı verildiği ve sürecin devam ettiği belirtilmiş olup imar mevzuatına aykırılık devam emektedir.

Bu itibarla, söz konusu iş kapsamında yapılan yapıların sözleşme ve idari şartnameye uygun hale getirilmesi, getirilmemesi halinde ise 2886 sayılı Kanun ve sözleşme hükümleri doğrultusunda işlem tesis edilmesi gerekmektedir.