ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi İdare’sinin Devlet Memurları Kanunu ve Sosyal Hizmetler Kanunu çerçevesinde istihdam edilmesi gereken personel sayısına ilişkin belirlenen alt limitlere uymadığını ortaya koymuştur. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 53. maddesi, kamu kurumlarının toplam dolu kadro sayısının %3’ü oranında engelli personel istihdamını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun Ek 1. maddesi, sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocukların kamu kurumlarında istihdamını düzenlemekte ve bu kapsamda belirli bir oranda personel ayrılmasını şart koşmaktadır.

Denetim sonuçlarına göre, idare tarafından 657 sayılı Kanun kapsamında en az 13 engelli personel istihdam edilmesi gerekirken yalnızca 8 personel çalıştırıldığı, ayrıca 2828 sayılı Kanun gereği istihdam edilmesi gereken 1 personelin de istihdam edilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmekte ve idarenin yükümlülüklerini yerine getirmediğini göstermektedir.

Denetim sonrası, idare gerekli düzeltici önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Ancak, mevzuat gereği istihdam edilmesi zorunlu olan personel sayısındaki eksikliklerin bir an önce giderilmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Devlet Memurları Kanunu ve Sosyal Hizmetler Kanunu Uyarınca İstihdamı Zorunlu Personel Hükümlerine Uyulmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından Devlet Memurları Kanunu ve Sosyal Hizmetler Kanunu uyarınca istihdam edilmesi gereken personel sayısına ilişkin alt limitlere uyulmadığı görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Engelli personel çalıştırma yükümlülüğü” başlıklı 53’üncü maddesinde; kurum ve kuruluşların bu Kanun’a göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda %3 oranında engelli personel çalıştırmak zorunda olduğu, %3’lük oranın hesabında ilgili kurum veya kuruluşun (yurtdışı teşkilat hariç) toplam dolu kadro sayısının dikkate alınacağı hüküm altına alınmıştır.
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun Ek 1’inci maddesinde ise haklarında korunma veya bakım tedbir kararı alınmış olup Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın sosyal hizmet modellerinden yararlanan çocukların kamu kurumlarında istihdamı düzenlenmiş, kamu kurum ve kuruluşları tarafından hangi statüde olursa olsun serbest kadro ve pozisyonları toplamının binde birinin bahsedilen kişilere ayrılacağı, serbest kadro ve pozisyon toplamının binden az olması hâlinde dahi kamu kurum ve kuruluşlarında en az bir hak sahibinin istihdam edileceği belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un Ek 1’inci maddesinin üçüncü fıkrasında 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan kurumların da bu madde kapsamında istihdamla yükümlü olduğu, söz konusu kadro ve pozisyonların Devlet Personel Başkanlığı’na (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı) bildirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Söz konusu mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; idarelerin, toplam dolu kadro sayısının %3’ü kadar engelli memur çalıştırmaları; ayrıca serbest kadro ve pozisyonları toplamının binde birinin sosyal hizmet kapsamında personele ayırmaları, serbest kadro ve pozisyon toplamı binden az olan idarelerde ise en az 1 sosyal hizmet kapsamında personelin istihdam edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, İdare tarafından 657 sayılı Kanun kapsamında en az 13 engelli personel istihdam edilmesi gerekirken 8 personel istihdam edildiği, 2828 sayılı Kanun kapsamında istihdamı gereken 1 personelin ise istihdamının sağlanmadığı tespit edilmiştir.
İdarenin mevzuat gereği çalıştırmak zorunda olduğu engelli personel ile sosyal hizmet kapsamında istihdam edilmesi gereken personele ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
Tablo 15: Mevzuat Gereği Çalıştırılması Gereken Personele İlişkin Tablo

Engelli Personel Durumu (657/Md.53) Engelli Personel Durumu (657/Md.53) Engelli Personel Durumu (657/Md.53) Engelli Personel Durumu (657/Md.53) Engelli Personel Durumu (657/Md.53) Engelli Personel Durumu (657/Md.53)
Personel Türü Toplam
Memur
Sayısı
Çalıştırılması
Gereken Oran
Çalıştırılması
Gereken Engelli
Memur Sayısı
Çalışan Engelli
Memur Sayısı
Eksik İstihdam
Memur 413 3% 13 8 5
2828 Sosyal Hizmetler Kanunu Ek Madde-1 Kapsamında 2828 Sosyal Hizmetler Kanunu Ek Madde-1 Kapsamında 2828 Sosyal Hizmetler Kanunu Ek Madde-1 Kapsamında 2828 Sosyal Hizmetler Kanunu Ek Madde-1 Kapsamında 2828 Sosyal Hizmetler Kanunu Ek Madde-1 Kapsamında 2828 Sosyal Hizmetler Kanunu Ek Madde-1 Kapsamında
Personel Türü Personel
Sayısı
Çalıştırılması
Gereken Oran
Çalıştırılması
Gereken Personel
Sayısı
Çalışan Personel
Sayısı
Eksik İstihdam
Memur+
Sözleşmeli personel+İşçi
581 %1 1 0 1
Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; gerekli çalışmal Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; gerekli çalışmal Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; gerekli çalışmal Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; gerekli çalışmal Denetim tespitimiz üzerine, İdare tarafından; gerekli çalışmal arın yapılacağı

belirtilmiştir.

Sonuç olarak; mevzuatı gereği istihdamı zorunlu kılınan personelin istihdam sayısındaki eksikliklerin giderilmesi gerekmektedir.