ÖZET: Devlet Su İşlerine olan borçların izlenmesiyle ilgili yapılan denetimlerde, bu borçların Kamu idarelerine mali borçlar hesabı yerine Bütçe emanetleri hesabında kaydedildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu idarelerine olan borçların hangi hesaplarda izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir. Özellikle, kısa vadeli borçların 303 numaralı hesapta, uzun vadeli borçların ise 403 numaralı hesapta yer alması gerektiği vurgulanmaktadır.

Denetim sonucunda, Devlet Su İşlerine ait 27.310.462,41 TL tutarındaki borcun, vade durumuna göre 303/403 Kamu idarelerine borçlar hesabında değil, 320 Bütçe emanetleri hesabında izlendiği görülmüştür. Kamu idaresi, bu hatayı düzeltmek amacıyla, borçların vade durumuna göre muhasebe işlem fişi ile kaydedileceğini ve cari yıl içinde ödenecek borçların 303, vadesi bir yılı aşan borçların ise 403 hesabına aktarılacağını bildirmiştir.

Sonuç olarak, Devlet Su İşlerine olan borçların izlenmesinde, vade sürelerine göre doğru hesapların kullanılması gerektiği ortaya çıkmıştır. Vadesi bir yılın altındaki borçlar 303, bir yılın üzerindeki borçlar ise 403 Kamu idarelerine borçlar hesabında yer almalıdır.

BULGU: Devlet Su İşlerine Olan Borçların Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabında İzlenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

İdarenin Devlet Su İşlerine olan borç tutarlarının Kamu idarelerine mali borçlar hesabı yerine Bütçe emanetleri hesabında izlendiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 303 Kamu idarelerine mali borçlar hesabının niteliğini düzenleyen 234’üncü maddesinde; bu hesabın diğer kamu idarelerine olan kısa vadeli mali borçlar ile uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki kamu idarelerine mali borçlar hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin izlenmesi için kullanılacağı,

403 Kamu idarelerine borçlar hesabının niteliğini düzenleyen 303’üncü maddesinde; bu hesabın diğer kamu idarelerine olan ve vadesi bir yılı aşan mali borçların izlenmesi için kullanılacağı,

Aynı Yönetmeliğin 320 Bütçe emanetleri hesabını düzenleyen 248’inci maddesinde; bu hesabın mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı,

hükümleri yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerine göre 320 Bütçe emanetleri hesabı, mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı halde nakit yetersizliği veya diğer sebeplere ödenemeyen tutarların izlenmesi için, 303/403 Kamu idarelerine borçlar hesabının ise diğer kamu idarelerine olan borçların izlenmesi için kullanılması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, Devlet Su İşlerine olan 27.310.462,41 TL tutarındaki borcun vade durumuna göre 303/403 Kamu idarelerine borçlar hesabında izlenmesi gerekirken, bu tutarın 320 Bütçe emanetleri hesabında izlendiği görülmüştür.

Kamu idaresi cevabında, hatalı olarak 320 Bütçe emanetleri hesabına kaydedilen Devlet Su İşlerine olan borçların vadesine göre muhasebe işlem fişi ile düzeltilerek, cari yıl içinde ödenecek borçların 303 Kamu idarelerine borçlar hesabına vadesi bir yılı aşan borçların ise 403 Kamu idarelerine borçlar hesabına aktarılacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, bahsedilen borcun vadesi bir yıl üzerinde olan tutarların 403 Kamu idarelerine borçlar, vadesi bir yılın altında olan tutarların ise 303 Kamu idarelerine borçlar hesabında izlenmesi gerekmektedir.