ÖZET: 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından belediyelere devredilen içme suyu tesislerine ilişkin geri ödeme protokolleri yapılmamıştır. Şırnak ve çevresindeki belediyeler ile DSİ arasında, tesis bedellerinin geri ödenmesine dair bir protokol bulunmamaktadır. Bu durum, tesislerin işletilmesi ve alacakların tahsili konusunda hukuki sorunlara yol açabileceğinden, eksik protokollerin tamamlanması gerektiği değerlendirilmektedir.

BULGU: Devredilen İçme Suyu Tesislerinin Geri Ödemelerine İlişkin Protokol Yapılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

DSİ tarafından yaptırılarak işletilmek üzere belediyeler ve il özel idarelerine protokolsüz devredilen içme suyu tesislerinin olduğu ve söz konusu tesislere ilişkin tesis bedellerinin DSİ’ye ödenmediği görülmüştür.
02.07.2018 tarihli 703 no’lu Kanun Hükmünde Kararname’nin yürürlüğe girmesine kadar 6200 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinin (k) fıkrasına göre; söz konusu Kararnameden sonra ise Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında 4 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün Görev ve Yetkileri” başlıklı 121’inci maddesinin (i) fıkrasındaki hükme göre, DSİ Genel Müdürlüğü; işletmeye açılan tesislerin işletme, bakım ve yönetim sorumluluğunu sulama birliklerine, belediyelere, il özel idarelerine, köylere hizmet götürme birliklerine ve kooperatiflere devredebilmektedir.
Devir işlemi; DSİ tarafından inşa edilmiş veya halen inşa edilmekte olan ya da başka kurumlar tarafından inşa edilmiş ve DSİ tarafından devralınmış olan tesislerin, mülkiyeti DSİ’ye ait olmak üzere, işletme, bakım, onarım ve yönetim sorumluluğunun, “devir sözleşmesi” çerçevesinde su kullanıcısı teşkilatlara ve/veya mahalli yönetimlere bırakılmasını ifade etmektedir.
1053 sayılı Belediye Teşkilâtı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun’un 4’üncü maddesinde; DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yapılacak işler için sarf edilecek meblağın tamamının belediyeler tarafından DSİ Genel Müdürlüğüne borçlanılacağı; borçlanma şartları, taksitlerin miktar ve süreleri ile işin yürütülmesi ve işletilmesi ile ilgili diğer hususların DSİ Genel Müdürlüğü ile ilgili belediyeler arasında yapılacak protokoller çerçevesinde tespit edileceği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemelerde; Şırnak Belediyesi, Şırnak İl Özel İdaresi, Gökçebağ Belediyesi, Balveren Belediyesi, Hilal Belediyesi, Şenoba Belediyesi ve İSKİ Genel Müdürlüğü ile DSİ arasında içme suyu tesislerinin bedellerinin geri ödenmesine ilişkin imzalanmış bir protokolün olmadığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereği; hem tesislerin işletilmesi hem de alacakların tahsili ile ilgili yaşanacak olası hukuki sorunların önüne geçilmesi amacıyla, eksik olan protokollerin tamamlanması gerektiği değerlendirilmektedir.