|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, bir ilçe belediyesinin peşin bedelle gerçekleştirdiği taşınmaz satışlarının, 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabında kaydedildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 97. maddesi, bu hesabın yalnızca taksitli satışlardan doğan alacakları izlemek için kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 99. maddeye göre, bir yıl içinde tahsil edilmesi gereken alacaklar 127 hesabına, bir yıldan uzun süre içinde tahsil edilecekler ise 227 hesabına kaydedilmelidir.
Denetim sonucunda, 2024 yılı yevmiye kayıtlarında 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına toplam 73.965.666,29 TL borç ve alacak kaydı yapıldığı görülmüştür. Bu tutarın, peşin satışı yapılan taşınmazların satış bedellerinin bu hesaba kaydedilmesinden kaynaklandığı belirlenmiştir. İdare, bu uygulamaya son verildiğini ve işlemlerin mevzuata uygun hale getirildiğini ifade etse de, bu durumu kanıtlayacak herhangi bir belge sunulmamıştır. Sonuç olarak, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde, peşin bedelle satılan gayrimenkullerin satış bedellerinin 127 veya 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedilmemesi gerekmektedir. |
BULGU: Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına Mahiyetine Uygun Olmayan İşlemlerin Kaydedilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin peşin bedelle satışını gerçekleştirdiği taşınmazlarının bedellerini 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabında izlediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabının niteliğini açıklayan 97’nci maddesinde, “Diğer faaliyet alacakları hesabı, mahalli idarelere ait maddi duran varlıkların taksitli satılması durumunda ortaya çıkan alacaklar ile yukarıdaki hesapların kapsamına girmeyen ve bir yıl içerisinde tahsil edilmesi gereken diğer çeşitli faaliyet alacaklarının izlenmesi için kullanılır.” hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 99’uncu maddesinde, maddi duran varlıkların taksitli satılması durumunda, satış bedelinden tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutarlardan bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili gerekenlerin 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına, bir yıldan daha uzun bir süre içerisinde tahsili gerekenlerin ise 227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedileceği hükmü yer almaktadır. Bu hesapta kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilatların bu hesaba alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere sadece taksitli olarak satışı yapılan taşınmazların satış bedellerinin 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedilmesi, peşin satışı yapılan taşınmazların satış bedellerinin bu hesaba kaydedilmemesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 2024 yılı yevmiye kayıtlarında 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına 73.965.666,29 TL borç ve alacak kaydı yapıldığı, mizanda görünen söz konusu tutarın peşin satışı yapılan taşınmazların satış bedellerinin bu hesaba kaydedilmesinden kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; peşin satışı yapılan taşınmazların satış bedellerinin 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedilmesi uygulamasına son verilerek yapılan işlemmlerin mevzuatına uygun hale getirildiği ifade edilmiştir. Ancak söz konusu işlemlerin mevzuatına uygun şekilde yapılmaya başlandığına dair herhangi bir kanıtlayıcı belge gönderilmemiştir.
Sonuç olarak, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uyarınca peşin bedelle satılan gayrimenkullerin satış bedellerinin 127 veya 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedilmemesi gerekmektedir.