|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, bir ilçe belediyesinin peşin bedelle satışını gerçekleştirdiği taşınmazların bedellerini 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabında izlediğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 97. maddesi, bu hesabın yalnızca taksitli satışlardan doğan alacakları ve bir yıl içinde tahsil edilmesi gereken diğer alacakları kapsadığını belirtmektedir. Ayrıca, 99. maddeye göre, taksitli satışlardan elde edilen gelirler 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına, bir yıldan uzun süreli alacaklar ise 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedilmelidir.
Denetim sonucunda, 2024 yılı yevmiye kayıtlarında 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına 44.844.561,00 TL tutarında borç ve alacak kaydı yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, peşin satışı yapılan taşınmazların bedellerinin yanlışlıkla bu hesaba kaydedilmesinden kaynaklanmaktadır. İlgili idare, bu bulguyu kabul ederek, peşin bedelle satılan gayrimenkullerin satış bedellerinin 127 veya 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedilmesi uygulamasını sonlandıracağını bildirmiştir. Sonuç olarak, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde, peşin bedelle gerçekleştirilen gayrimenkul satışlarının bedellerinin bu hesaplara kaydedilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına Mahiyetine Uygun Olmayan İşlemlerin Kaydedilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin peşin bedelle satışını gerçekleştirdiği taşınmazlarının bedellerini 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabında izlediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 127- Diğer Faaliyet Alacakları Hesabının niteliğini açıklayan 97’nci maddesinde, “Diğer faaliyet alacakları hesabı, mahalli idarelere ait maddi duran varlıkların taksitli satılması durumunda ortaya çıkan alacaklar ile yukarıdaki hesapların kapsamına girmeyen ve bir yıl içerisinde tahsil edilmesi gereken diğer çeşitli faaliyet alacaklarının izlenmesi için kullanılır.” hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 99’uncu maddesinde, maddi duran varlıkların taksitli satılması durumunda, satış bedelinden tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutarlardan bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili gerekenlerin 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına, bir yıldan daha uzun bir süre içerisinde tahsili gerekenlerin ise 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedileceği hükmü yer almaktadır. Bu hesapta kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilatların bu hesaba alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere sadece taksitli olarak satışı yapılan taşınmazların satış bedellerinin 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedilmesi, peşin satışı yapılan taşınmazların satış bedellerinin bu hesaba kaydedilmemesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 2024 yılı yevmiye kayıtlarında 127-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına 44.844.561,00 TL borç ve alacak kaydı yapıldığı, mizanda görünen söz konusu tutarın peşin satışı yapılan taşınmazların satış bedellerinin bu hesaba kaydedilmesinden kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediye tarafından peşin bedelle satılan gayrimenkullerin satış bedellerinin 127 veya 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedilmesi uygulamasına son verileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uyarınca peşin bedelle satılan gayrimenkullerin satış bedellerinin 127 veya 227-Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedilmemesi gerekmektedir.