|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamında yapılan incelemelerde, peşin bedelle satılan taşınmazların 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabında kaydedildiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 97. maddesi, bu hesabın niteliğini belirterek, maddi duran varlıkların taksitli satışından doğan alacakların izlenmesi için kullanıldığını ifade etmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, yol ihdas paylarından arta kalan alanların taksitli satışının yapılmadığı halde bu hesaba kaydedildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi, peşin satışların 227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedilmediğini, çünkü İçişleri Bakanlığı’nın bilişim sisteminde bu hesabın yer almadığını belirtmiştir. Ancak, bu durumun kaydın mahiyetine uygun olmadığını ve hatalı bir işlem olduğunu göstermektedir. Yol ihdas paylarından tescil edilen taşınmazların, gerekli muhasebe kayıtlarıyla mali tablolarda yer alması ve mevzuata uygun şekilde peşin satışlarının gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, yol ihdas paylarının peşin satışına rağmen, satış bedellerinin 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabında izlenmesi, bilançoda 1.843.840,89 TL tutarında hatalı kayıtlara yol açmaktadır. Bu durum, muhasebe süreçlerinin ve kayıt sistemlerinin gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına Mahiyetine Uygun Olmayan İşlemlerin Kaydedilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kurum tarafından peşin bedelle satılan taşınmazların 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabında izlediği görülmüştür.
27.05.2016 tarih ve 29724 Mükerrer sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmelik’inin 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabının niteliğini açıklayan 97’nci maddesinde, “Diğer faaliyet alacakları hesabı, mahalli idarelere ait maddi duran varlıkların taksitli satılması durumunda ortaya çıkan alacaklar ile yukarıdaki hesapların kapsamına girmeyen ve bir yıl içerisinde tahsil edilmesi gereken diğer çeşitli faaliyet alacaklarının izlenmesi için kullanılır.” hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 99’uncu maddesinde, maddi duran varlıkların taksitli satılması durumunda, satış bedelinden tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmesi gereken tutarlardan bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili gerekenlerin 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına, bir yıldan daha uzun bir süre içerisinde tahsili gerekenlerin ise 227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedileceği hükmü yer almaktadır. Bu hesapta kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilatların bu hesaba alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede yol ihdas paylarından arta kalan yerlerin satışının taksitli olarak yapılmamasına rağmen 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedildiği görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, peşin bedelle satılan taşınmazların 227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabının kurum tarafından kullanılan İçişleri Bakanlığının bilişim sisteminde yer almadığı için 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedildiği ifade edilmiştir.
Kurum tarafından yol ihdas paylarından arta kalan yerlerin peşin satışının 227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabının kurum tarafından kullanılan İçişleri Bakanlığının bilişim sisteminde yer almadığı için 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına kaydedildiği belirtilmekle birlikte bulgu konusu Diğer Faaliyet Alacakları Hesabına yapılacak kaydın kısa veya uzun vadeli olacağı değil bu hesap kodlarının mahiyetine uygun olmayan peşin satışı yapılan yol ihdas kayıtlarının hatalı yapılmasıdır.
Bu durumda yol ihdas paylarından kurum adına tescil edilen taşınmazların öncesinde gerekli muhasebe kayıtları ile mali tablolarda yer alması ve sonrasında mevzuata uygun olarak peşin satışının gerçekleştirilmesi halinde de gerekli muhasebe kayıtlarının bu kayıtlar esas alınarak yapılması gerekmektedir.
Sonuç olarak Kuruma ait yol ihdas paylarının peşin olarak satıldığı halde, satış bedellerinin 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabında takip edilmesi bilançoda söz konusu hesabın 1.843.840,89 TL kadar hatalı kayıt içermesine neden olmaktadır.