|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, diğer idareler hesabına yapılan yatırımların geçici kabulü gerçekleştirilmesine rağmen, bu yatırımların ilgili idarelere devredilmemesi nedeniyle 630-Giderler Hesabı’nın gerçek durumu yansıtmadığı belirlenmiştir. İncelemeler, merkezi yönetim muhasebe yönetmeliğinin ilgili maddelerine dayanarak, geçici kabulü yapılan inşaat ve onarım işlerinin muhasebeleştirilmesinde eksiklikler olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle, 252-Binalar Hesabı ve 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı arasındaki kayıt işlemlerinin doğru yapılmadığı tespit edilmiştir.
Bakanlık tarafından diğer idareler adına gerçekleştirilen inşaat işlerinin finansmanı için ilgili idarelerden alınan nakit tutarlarının muhasebe kayıtları üzerinde yapılan incelemede, geçici kabulü yapılan yatırımların 630-Giderler Hesabı’na borç kaydedilmediği görülmüştür. Bu durum, 2021 yılı içerisinde 252-Binalar Hesabı’na kaydedilen 4.269.115,58 TL tutarındaki giderin, diğer idareler hesabına ait inşaat ve onarım işlerinden kaynaklandığını göstermektedir. Sonuç olarak, bu işlemlerin 630-Giderler Hesabı kullanılarak doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Diğer İdareler Hesabına Yaptırılan Yatırımlardan Geçici Kabulü Yapılanların İlgili İdarelerine Devredilmemesi Nedeniyle Giderler Hesabının Tam Durumu Yansıtmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlık mali tabloları üzerinde yapılan incelemede, diğer idareler hesabına yaptırılan inşaat, bina onarımı, büyük onarım, tadilat ve güçlendirme işlerinden geçici kabulü yapılanların ilgili idaresine devredilmemesi nedeniyle 630-Giderler Hesabının tam durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 252-Binalar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 175’inci maddesinde, bu hesabın, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiş ve hesabın işleyişi de 176’ncı maddesinde gösterilerek hangi işlemlerde bu hesabın nasıl kullanılacağı açıklanmıştır.
Buna göre, bütçeye gider kaydıyla gerçekleştirilip 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenen bina yapımına ilişkin tutarlar, binanın geçici kabulünün yapılması ile birlikte 252-Binalar Hesabına borç, 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak kaydedilmelidir.
Mezkur Yönetmeliğin “Hesabın niteliği” başlıklı 401’inci maddesinde 630-Giderler Hesabının, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın tahakkuk ettirilen her türlü giderin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. “Hesabın işleyişi” başlıklı 402’nci maddesine göre ise bütçe uygulamasında gider olarak tanımlanmamakla birlikte, belirlenen muhasebe ilkelerine göre gider olarak kabul edilen tutarlar 630-Giderler Hesabına borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilmelidir.
Bakanlık tarafından diğer idareler adına yaptırılan inşaat işlerinin finansmanı için ilgili idarelerden nakit olarak gönderilen tutarlar, 102-Banka Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydı yapılarak muhasebe kayıtlarına alınmaktadır. Bu nedenle söz konusu yapım işlerinden geçici kabulü yapılıp idaresine devredilenler ise, 630- Giderler Hesabına borç, 252- Binalar Hesabına alacak kaydı yapılarak kayıtlardan çıkarılmalıdır.
Ancak, Bakanlık muhasebe kayıtları üzerinde yapılan incelemede, diğer kamu idareleri hesabına yaptırılan yatırımlardan geçici kabulü yapılıp idaresine devredilen yapım işlerinin 630-Giderler Hesabına borç kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirilmediği görülmüştür.
2021 yılı içinde, 252-Binalar Hesabına kaydedilen tutarlardan 4.269.115,58 TL’nin, diğer idareler hesabına yapılan inşaat, bina onarımı, büyük onarım, tadilat ve güçlendirme işlerine ait olduğu tespit edilmiştir.
Bu durum, 630-Giderler Hesabı bakiyesinin 4.269.115,58 TL noksan görünmesine neden olmaktadır. Aynı zamanda yapılan hatalı işlem nedeniyle 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabında aynı tutarda noksanlık bulunmaktadır.
Sonuç olarak, diğer kamu idareleri hesabına yaptırılan yatırımlardan geçici kabulü yapılıp idaresine devredilenlerin 630-Giderler Hesabı kullanılarak muhasebeleştirilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.