|
ÖZET: Diğer kamu idareleri tarafından İdareye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında eksiklikler tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, tahsis edilen taşınmazların muhasebe birimlerine bildirilerek kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde son beş yıl içinde tahsis edilen 50 bina ve arsanın toplam değeri 2.384.226.304,49 TL olmasına rağmen, bu taşınmazların muhasebe kayıtlarında yer almadığı ortaya çıkmıştır.
İdare, mülkiyetine ait taşınmazların kayıtlarının Emlak Bilgi Sistemi’nde tutulduğunu, diğer kamu idarelerinden tahsis edilen taşınmazların ise değer tespit çalışmaları ile sistemde yer alacağını ifade etmiştir. Bu süreçte, Emlak Yönetimi Dairesi Başkanlığı taşınmaz kayıt ve yönetiminden, Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığı ise muhasebeleştirme işlemlerinden sorumlu olacaktır. İki daire başkanlığının koordineli çalışmasıyla tahsis edilen taşınmazların muhasebeleştirilmesi hedeflenmektedir. Sonuç olarak, muhasebe kayıtlarının eksik tutulması nedeniyle 2024 yılı mali tablolarında 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 252-Binalar Hesabı ve 500-Net Değer Hesabı ile amortismana tabi maddi duran varlıklar için 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın eksik tutarlarla yer aldığı belirlenmiştir. |
BULGU: Diğer Kamu İdarelerince İdareye Tahsis Edilen Bazı Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından İdareye tahsis edilen taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarının gerçeğe uygun bilgi içermediği görülmüştür.
Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25-Maddi duran varlıklar hesap grubunda “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinde; tahsis edilen taşınmazlardan, Hazineye ait olanların milli emlak birimlerince, diğer kamu idarelerine ait olanların ise yetkili birimlerce muhasebe birimlerine bildirilerek gerekli kayıtların yapılacağı; kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazların, bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenlerin ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği; taşınmazların tahsisinin kaldırılmasına karar verilmesi halinde taşınmazı tahsis eden idare ile taşınmazın tahsis edildiği idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimleri tarafından tahsise ilişkin muhasebe kayıtlarının kapatılacağı ifade edilmiştir.
Diğer yandan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 252-Binalar Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 193’üncü maddesine göre; tahsis edilen binalar, tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden 252- Binalar Hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilecektir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı da 500-Net Değer Hesabına borç, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilmek suretiyle İdarenin muhasebe kayıtlarına dahil edilecektir.
Aynı Yönetmelik’te, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı ile 251-Yeraltı ve Yer Üstü Düzenleri Hesabı için de benzer düzenlemeler bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince; İdareye taşınmaz tahsis edilmesi durumunda, muhasebe birimince taşınmazların kayıtlı değeri üzerinden ilgisine göre, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252-Binalar Hesabına borç ve 500-Net Değer Hesabına alacak; amortismana tabi maddi duran varlıklar için ayrılmış amortisman tutarının 500-Net Değer Hesabına borç, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Emlak Şube Müdürlüğü verilerine göre, son beş (5) yıl içerisinde 50 adet bina ve arsadan oluşan; Gelirler Şube Müdürlüğünden alınan verilerle toplam değeri 2.384.226.304,49 TL olan taşınmazın İdareye tahsisi söz konusu iken hiçbirinin muhasebe kayıtlarında izlenmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; mülkiyeti İdareye ait olan taşınmazların tüm kayıtlarının Emlak Bilgi Sisteminde tutulduğu, diğer kamu idarelerince İdareye tahsis edilen taşınmazların ise değer tespit çalışmaları yapılarak sistemde tutulması ve sonrasında muhasebe kayıtlarına alınması için çalışmaların devam ettiği, taşınmaz kayıt ve yönetimine ilişkin faaliyetlerin Emlak Yönetimi Dairesi Başkanlığınca, taşınmazlara ilişkin işlem ve faaliyetlerin muhasebeleştirilmesi çalışmalarının ise Mali Hizmetler Dairesi Başkanlığınca yürütüldüğü, bu kapsamda belirtilen daire başkanlıklarının koordineli bir çalışma yaparak İdareye tahsis edilen taşınmazların muhasebeleştirileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, söz konusu muhasebeleştirme işlemlerinin yapılmaması nedeniyle, 2024 yılı mali tablolarında 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 252-Binalar Hesabı ve 500-Net Değer Hesabı ile amortismana tabi maddi duran varlıklar için 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı eksik tutarla yer almıştır.