Diğer Kamu İdarelerine Olan Taksitlendirilmiş Borçların Mali Tablolara Tam Olarak Yansıtılmaması (Sayıştay)

BULGU: Diğer Kamu İdarelerine Olan Taksitlendirilmiş Borçların Mali Tablolara Tam Olarak Yansıtılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından çeşitli kanun hükümlerine istinaden taksitlendirilen borçlarının toplam tutarı ile vadesine göre 368- Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar ile 438- Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabının uyumlu olmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 322’nci maddesinde; kamuya olan vergi ve benzeri borçların, vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında izlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yine söz konusu Yönetmelik’in 323’üncü maddesinde ise, bahse konu hesabın işleyişi düzenlenmiş; kamuya olan vergi ve benzeri borçların vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının ise 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabına alacağına kaydedileceği hüküm altına
alınmıştır.
Söz konusu maddenin devamında ise, 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin 368- Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına aktarılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, İdarenin diğer kamu idarelerine olan toplam 221.100.032,71 TL’lik taksitlendirilmiş borcunun; 2022 yılında ödenecek olan ve dolayısıyla 368-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında izlenilmesi gereken kısmının 39.305.027,96 TL, bir yıldan uzun vadede ödenecek olan ve bu nedenle 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında izlenilmesi gereken kısmının ise 181.795.004,75 TL olduğu, ancak mali tablolarda 368-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabının 43.828.463,82 TL, 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabının ise 112.731.686,91 TL olarak göründüğü anlaşılmıştır.
Söz konusu borçlanma detayları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
Tablo 9: İdarenin Yapılandırılmış Borçlarının Vade ve Tutarları

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından 2021 yılı hesaplarında kayıtlı olan 43.828.463,82 TL’nin 16.322.820,08 TL’sinin yapılandırma dışı cari borçlar olduğu kalan 27.505.643,74 TL’nin ise 2022 yılında ödenecek olan yapılandırmaları kapsadığı, 438.12 Tecilli ve Tehirli Yükümlülükler Hesabında kayıtlı olan 112.731.686,91 TL’nin ise 2023 yılı ve sonrasında ödenecek olan yapılandırmaların tümünü kapsadığı ifade edilmiştir. Ancak, kamu idaresi cevabında her ne kadar yapılandırma nedeniyle oluşan uzun vadeli borçlarının tamamının mali tablolarda yer aldığı belirtilse de, İdare kayıtları ile yapılandırma cetvellerinden ve İdare tarafından sunulan verilerden, 112.731.686,91 TL’nin sadece anapara tutarı olduğu anlaşılmıştır.
İdare tarafından çeşitli kanun hükümlerine istinaden taksitlendirilen borçların hatalı muhasebeleştirilmesi nedeniyle, 2021 yılı bilançosunda; 368-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı 4.523.435,86 TL fazla tutarla, 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı ise 69.063.317,84 TL eksik tutarla yer almıştır.
Sonuç olarak, taksitlendirilen İdare borçlarının muhasebe kayıtlarına alınmasında vadeye göre hesaplanan faizlerin de dikkate alınması gerekmektedir.