|
ÖZET: Yapılandırılmış borçların izlenmemesi, 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir İlçe Belediyesi, çeşitli kanunlara dayanarak yapılandırdığı borçların toplamını, 368 ve 438 hesaplarında uygun şekilde kaydetmemiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 322 ve 323. maddeleri, kamuya olan vergi ve benzeri borçların, vadesinde ödenmemesi durumunda nasıl izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir. Bu maddelere göre, bir yıldan uzun süre ödenecek borçların 438 hesapta, bir yılın altındaki borçların ise 368 hesapta yer alması gerekmektedir.
Denetim sonucunda, yasal süre içinde ödenmeyen ve ertelenen borçların bu hesaplarda izlenmediği, bunun yerine ödemelerin 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu durumu kabul etmiş ve gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağını bildirmiştir. Ancak, daha önceki denetim raporlarında da benzer bulgulara rastlanmış olmasına rağmen, idare tarafından herhangi bir düzeltme gerçekleştirilmemiştir. Sonuç olarak, kamu idarelerinin mali tablolarının güvenilirliğini sağlamak amacıyla, mevcut hataların giderilmesi ve ilgili kayıtların doğru bir şekilde yapılması büyük önem taşımaktadır. Dönemsellik ilkesi gereği, borçların doğru hesaplarda izlenmesi, mali raporlamaların şeffaflığı açısından kritik bir unsurdur. |
BULGU: Diğer Kamu İdarelerine Olan Yapılandırılmış Borçların İlgili Hesaplarda İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından çeşitli kanun hükümlerine istinaden yapılandırılan borçların toplam tutarının vadesine göre 368 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar ile 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesaplarında izlenmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 322’nci maddesinde; kamuya olan vergi ve benzeri borçların, vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında izlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yine söz konusu Yönetmelik’in 323’üncü maddesinde ise, bahse konu hesabın işleyişi düzenlenmiş; kamuya olan vergi ve benzeri borçların vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının ise 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabına alacağına kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu maddenin devamında ise, 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına aktarılacağı belirtilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde belirtilen ve muhasebe sistematiğinin temel kavramlarından biri olan “Dönemsellik” ilkesi gereği, kamu idarelerinin faaliyetlerini belirli dönemler itibarıyla raporlamaları ve diğer dönemlerden bağımsız olarak saptamaları esastır.
Yapılan incelemede, Yasal süresi içerisinde ödenmeyip ertelenen veya takside bağlanan kamuya olan vergi ve benzeri borçların vadesine göre 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı ve 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında izlenmediği ve yasal yükümlüklere istinaden yapılan ödemelerin 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına kayıt yapılması suretiyle muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi tespitimize iştirak etmiş olup, gerekli işlemlerin tesis edileceğini bildirmiştir. Ancak, 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer alan mezkûr bulgu konusuna ilişkin bugüne kadar İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmamıştır.
Mezkûr mevzuat hükümleri ve “Dönemsellik” ilkesi uyarınca, idarelerce vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve benzeri nitelikteki ödemelerden; 1 yıldan daha uzun sürede ödenecek olanların 438 Kamuya olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar hesabında, mali yıl içinde ödenecek olanların ise 368 Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak, mali tablolarının doğru ve güvenilir bilgi sunması amacıyla mevcut hatanın giderilmesine yönelik gerekli kayıtların yapılması gerekmektedir.