ÖZET: Kamu İdaresi tarafından diğer kamu kurumlarına yapılan geçici taşınır tahsislerinin, mevzuatta belirlenen süreleri aştığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44. maddesi, taşınır ve taşınmazların yönetimi ile ilgili usul ve esasları düzenlemekte olup, taşınırların geçici tahsisinin yalnızca ihtiyaç süresiyle sınırlı olması gerektiğini vurgulamaktadır. 10 Ekim 2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, ihtiyaç fazlası taşınırların geçici tahsisine dair detayları belirlemektedir.

Yapılan incelemelerde, Kamu İdaresi’nin diğer kamu idarelerine mevzuatta belirtilen süreleri aşan tahsisler gerçekleştirdiği ortaya çıkmıştır. Örneğin, çeşitli iş makineleri ve araçların tahsis süreleri, mevzuat hükümlerine uygun olarak altı ay veya üç ay ile sınırlı olmalıdır. Ancak, bu sürelerin aşıldığı ve tahsislerin sonlandırılmadığı görülmektedir. Kamu İdaresi, tahsis süresi dolan araçların iade işlemlerini gerçekleştirmeli ve gelecekteki geçici taşınır tahsislerini yasal çerçeveye uygun şekilde düzenlemelidir.

BULGU: Diğer Kamu İdarelerine Yapılan Geçici Taşınır Tahsislerin Mevzuatta Öngörülen Süreyi Aşması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresi tarafından diğer kamu kurumlarına gerçekleştirilen tahsis işlemlerinin mevzuatta öngörülen süreyi aşmasına rağmen sonlandırılmadığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınır ve Taşınmaz İşlemleri” başlıklı 44’üncü maddesinde; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince, taşınır ve taşınmaz edinilmesi, yönetilmesi, trampası, elden çıkarılması, ecrimisilin tahsil ve takibinde izlenecek yöntemin, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin yönetimi ve korunması, işgalli malların tahliyesi gibi hususların ilgili kanunlarında düzenleneceği belirtilmiştir. Maddenin devamında; bu malların kaydı ile taşınırların muhafazası, kullanımı, mal yönetim hesabının verilmesi ve mal yönetim sorumlularıyla bunlar adına görev yapacak olanların belirlenmesine ilişkin usûl ve esasların, Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmeliklerle belirleneceği düzenlenmiştir.

10.10.2024 tarih ve 32688 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Kamu İdareleri Arasında Bedelsiz Devir ve Geçici Tahsis” başlıklı 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasında ihtiyaç fazlası taşınırların, bu taşınıra ihtiyaç duyan diğer kamu idarelerine geçici tahsisine ilişkin usul ve esasların Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirleneceği düzenlenmiştir.

Taşınırların Geçici Tahsisi konulu ve 32 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Geçici Tahsis ve Tahsis Şartları” başlıklı 3’üncü bölümünde taşınırların tahsisinin, idarenin geçici olarak ortaya çıkan ihtiyaçları için ve sadece ihtiyaç süresiyle sınırlı olarak yapılacağı düzenlenmiştir. Bölümün devamında; dozer, vinç, grayder, kepçe, asfaltlama ve betonlama makineleri, kaya kamyonları, yükleyiciler, transpalet, beko-loder, traktör, çöp kamyonu, arazöz ve itfaiye aracı gibi iş makineleri, sondaj makineleri ve bunların ekipmanları altı ay süre ile, diğer dayanıklı taşınırların ise ihtiyaç süresi aşılmamak kaydıyla üç ay süre ile geçici tahsisinin yapılabileceği, bu sürelerin zorunlu hallerde sınırlı ve bir defaya mahsus uzatılabileceği belirtilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; taşınırların idareler arasında geçici tahsisinin, ihtiyaç durumunda ve dozer, vinç, grayder, kepçe, asfaltlama ve betonlama makineleri, kaya kamyonları, yükleyiciler, transpalet, beko-loder, traktör, çöp kamyonu, arazöz ve itfaiye aracı gibi iş makineleri, sondaj makineleri ve bunların ekipmanları için altı ay süre ile diğer taşıtlar için üç ay süre ile sınırlı yapılabileceği görülmektedir.

Yapılan incelemede, Kamu İdaresi tarafından diğer kamu idarelerine mevzuatta belirtilen süreleri aşacak şekilde taşınır tahsis edildiği tespit edilmiştir. Söz konusu tahsislere ilişkin ayrıntılı bilgi aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Tablo 8: Diğer Kurumlara Tahsis Edilen Taşınırlar

Plaka No Model Model Yılı Tahsis Edildiği Kurum Tahsis Edildiği Tarih
05 EU 305 Çöp Aracı 2010 Gümüşhacıköy Belediyesi 2021
05 AV 337 Yol Süpürge Aracı 2010 Sivas Güneykaya Belediyesi 2022
05 AH 772 Sulama Aracı 1985 Giresun Duroğlu Belediyesi 2023

Kamu İdaresi cevabında, 05 AV 337 ve 05 AH 772 plakalı araçların İdarece teslim alındığı, 05 EU 305 plakalı aracın iadesi için ise ilgili İdare ile gerekli yazışmalara başlandığı ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından mevzuatta öngörülen tahsis süresi dolan araçların tahsis işlemlerinin iptal edilerek İdare bünyesine alınması ve bundan sonraki geçici taşınır tahsislerinin ihtiyaç ve yasal süre ile sınırlı olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.