Diğer kamu kurumlarına bedelsiz devredilen taşınırlar ile diğer kurumlardan bedelsiz edinilen taşınırların, 500 Net Değer/Sermaye Hesabı’nda hatalı olarak muhasebeleştirilmesi (Sayıştay)

a) Kuruma ait taşınırların (253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı ve 255 Demirbaşlar Hesabı kayıtlı taşınırlar) diğer kamu kurumlarına bedelsiz devir işlemlerinde 630 Giderler Hesabında giderleştirilmesi yerine 500-Net Değer/Sermaye Hesabı’a hatalı kayıt yapıldığı tespit edilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabının işleyişini düzenleyen 171 inci maddesinde alacak kayıtları ile ilgili işlemler bentler halinde sayılmıştır. Anılan maddede diğer kamu kurumlarına yapılan bedelsiz devirlerde 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabına devredilen taşınmazların kayıtlı bedelleri kadar alacak, ayrılmış olan amortisman tutarı 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına, yeniden değerleme farkları 522 Yeniden Değerleme Farkları Hesabına, kalanı da 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.  

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü gereğince, diğer kamu kurumlarına bedelsiz devredilen taşınmazların ilgili varlık hesaplardan çıkarılması işlemlerinde 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabı, 522 Yeniden Değerleme Hesabı ve kalanında 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir. Diğer kamu kurumlarına devrolunacak taşınırların Kurum kayıtlarında amortisman ve yeniden değerleme işlemleri yapılmamış ise taşınırların kayıtlı değerleri üzerinden 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmesi suretiyle muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemelerde, 2013 yılında Başakşehir Belediyesi tarafından diğer kamu kurumlarına bedelsiz devredilen taşınırların ilgili varlık hesaplarına alacak kaydı, diğer taraftan bu tutarlar kadar 500 Net Değer/Sermaye Hesabı’na borç kaydı yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, kurum muhasebe kayıtlarında aşağıda tabloda gösterildiği üzere

1.343.967,37 TL hataya neden olmuştur.

b) Bedelsiz olarak Kurum tarafından edinilen taşınırların ilgili varlık hesaplarına borç kaydı yapıldığı karşılığında, 600 Gelirler Hesabının alacak kaydedilmesi gerekirken 500 Net Değer/Sermaye Hesabı’na alacak kaydı yapıldığı tespit edilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabının işleyişini düzenleyen 171 inci maddesinde borç kayıtları ile ilgili işlemler bentler halinde sayılmıştır.   Anılan maddede Bedelsiz olarak kuruma intikal eden tesis, makine ve cihazlar tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç ve 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir. 

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü gereğince, kurum tarafından bedelsiz edinilen taşınırların kaydında ilgili varlık hesabı borç diğer taraftan 600 Gelirler Hesabı alacak kaydı yapılması gerekir.   

Yapılan incelemelerde, 2013 yılında Başakşehir Belediyesi 1.180.983,45 TL değerinde taşınırı bedelsiz olarak edinmiştir. Söz konusu işlemlere ait muhasebe kayıtlarında 600 Gelirler Hesabını yerine 500-Net Değer/Sermaye Hesabına kaydedilmek suretiyle aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere 1.180.983,45 TL hataya neden olunmuştur. 

 Kamu idaresi cevabında: “Diğer kamu kurumlarına bedelsiz devredilen taşınırlar ile diğer kurumlardan bedelsiz edinilen taşınırların 500 Net Değer hesabında hatalı olarak muhasebeleştirilmesi hususlarına ilişkin 7.bulguda önerildiği şekilde, bedelsiz devretme ve devralma işlemlerinde 2014 yılı itibariyle 500 net değer hesabı yerine 630 gider ve 600 gelir hesapları kullanılmaktadır(EK:18,19).” denilmektedir.   

Sonuç    olarak:    Kurum    cevabında    bulgu    doğrultusunda  gerekli girişimlere başlanılacağını belirtmesi olumlu karşılanmıştır. Konu gelecek denetim dönemlerinde izlenecektir.