|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinin doğrudan mamul mal üretimi yapmadığını ortaya koymuştur. Ancak, merkezde 710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri hesabında 133.523,96 TL ve 730 Genel Üretim Giderleri hesabında 62.802.219,20 TL tutarında muhasebeleştirme yapılmıştır. Bu durum, ilgili mevzuat hükümleriyle çelişmektedir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 467 ve 485’inci maddeleri, direkt üretimle ilgili giderlerin hangi hesaplarda izlenmesi gerektiğini net bir şekilde tanımlamaktadır. Yönetmelik, üretim sürecinde doğrudan kullanılan malzemelerin ve yardımcı maddelerin bu hesaplarda yer alacağını belirtirken, mamul mal üretimi olmayan bir merkezde bu hesapların kullanılmaması gerektiğini vurgulamaktadır. Kamu İdaresi, Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinin mamul mal üretimi yapmadığını belirterek, bu nedenle direkt ilk madde ve malzeme ile genel üretim giderleri hesaplarının kullanılmaması gerektiğini ifade etmiştir. Dolayısıyla, merkezdeki giderlerin yönetmelik çerçevesinde uygun hesaplarla muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Direkt İlk Madde ve Malzeme ve Genel Üretim Giderleri Hesaplarının Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde doğrudan mamul mal üretimine yönelik bir faaliyetin bulunmamasına karşılık direkt ilk madde ve malzeme ve genel üretim giderleri hesaplarının kullanıldığı görülmüştür.
01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 467’nci maddesinde; 710 Direkt ilk madde ve malzeme giderleri hesabı, esas üretim gider yerleri ile ilgili olan ve üretim işlemi sırasında doğrudan doğruya mamul bünyesine giren ve onun bir unsurunu oluşturan ilk madde ve malzemeler ile üretimin yapılmasında zorunlu bulunan yardımcı maddelerin ambardan çekilip kullanılması ile ilgili fiilî tutarların izlenmesi için kullanılacağı, üretimde kullanılmayan ve satılan ilk madde ve malzemenin maliyeti bu hesapta izlenmeyeceği,
Yönetmelik’in 485’inci maddesinde de 730 Genel üretim giderleri hesabı, üretim ve bu üretime bağlı hizmetler için yapılan direkt işçilik ve direkt ilk madde ve malzeme dışında kalan giderlerin izlenmesi için kullanılacağı ve bu giderlerin; üretim ve hizmet maliyeti ile ilgili bir gider niteliği taşıması, çeşit ve değer yönü ile doğrudan doğruya değil ancak dağıtım yoluyla üretim ve hizmet maliyetine yansıtılır nitelikte olması gerektiği,
Belirtilmektedir.
Yukarıdan yer verilen mevzuat hükümlerinden adı geçen hesapların direkt üretim yerlerinde üretilen mamulün girdisi niteliğinde olan ve üretilen mamulün maliyetinin bir unsuru olan ilk madde ve malzemeler ile üretimin yapılmasında zorunlu tutulan yardımcı maddelerin kullanılması bağlı tutarların bu hesapta muhasebeleştirileceği, üretimde kullanılmayan veya hazır alınıp satılan ilk madde ve malzemelerin bu hesaba kaydedilmeyeceği, 730 Genel Üretim Giderleri hesabının üretim ve hizmet maliyeti ile ilgili bir gider niteliği taşıması, çeşit ve değer yönü ile doğrudan doğruya değil ancak dağıtım yoluyla üretim ve hizmet maliyetine yansıtılır nitelikte olan ancak direkt işçilik ve direkt ilk madde ve malzeme dışında kalan giderlerin muhasebeleştirilmesi için kullanılacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan denetimde temelde sağlık hizmeti sunucusu olan Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinin herhangi bir mamul mal üretimine yönelik faaliyeti bulunmamasına karşılık 2024 yılında 710 Direkt ilk madde ve malzeme giderleri hesabında 133.523,96 TL, 730 Genel üretim giderleri hesabında 62.802.219,20 TL tutarın muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde doğrudan mamul mal üretimine yönelik bir faaliyetin bulunmaması nedeniyle ilk madde ve malzeme ve genel üretim giderleri hesaplarının kullanılmayacağı bilgisi verilmiştir.
Bu itibarla mamul mal üretimi faaliyeti bulunmayan Merkezin giderleri için söz konusu maliyet hesaplarının kullanılmaması, bunların yerine işin niteliğine uygun Yönetmelik’te yer alan diğer hesaplarının kullanılması gerekmektedir.