|
ÖZET: Dispanser yapılması amacıyla intifa hakkı tesis edilen bir taşınmazın, sözleşme süresinin sona ermesine rağmen teslim alınmaması ve tahliye edilmemesi, 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekmiştir. Büyükşehir Belediyesi mülkiyetindeki taşınmaz üzerinde, 20 yıl süreli intifa hakkı ile dispanser inşa edilmesi için Cemiyet lehine karar verilmiştir. Ancak, intifa hakkı süresi 23 Mayıs 2021’de sona ermesine rağmen, taşınmazın hâlâ Cemiyet tarafından işletilmeye devam ettiği tespit edilmiştir.
Taşınmaz, 26 Nisan 1999 tarihinde Büyükşehir Belediyesi adına tescil edilmiştir ve imar planında dispanser sahası olarak belirlenmiştir. 1999 yılında yapılan Belediye Meclisi kararı ile Cemiyet lehine 49 yıl süreli intifa hakkı tesis edilmesi kararlaştırılmış, ardından 2001 yılında bu hak 20 yıl süreyle ihale edilmiştir. İntifa hakkı sözleşmesinin 6. maddesi, dispanserin 20 yıl sonunda Belediyeye devredileceğini belirtmektedir. Ancak, sözleşme süresi sona ermesine rağmen taşınmazın tahliye edilmemesi, mevzuata aykırı bir durum yaratmıştır. Denetim raporunda, İdarenin taşınmazın tahliyesi için gerekli işlemleri yapmadığı ve ecrimisil takdirinin gerçekleştirilmediği vurgulanmıştır. İdare, taşınmazın boş olarak teslim alınması gerektiğini belirtmiş, ancak sözleşmenin sona erdiği tarihten bu yana herhangi bir işlem yapılmamış olması, taşınmaz yönetimi açısından sorun teşkil etmektedir. Gelecekte, taşınmazın kiralanması ve ecrimisil işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. |
BULGU: Dispanser Yapılmak Üzere İntifa Hakkı Tesis Edilen İdare Taşınmazının İntifa Hakkı Sözleşmesindeki Süresi Sona Ermiş Olmasına Rağmen Teslim Alınmaması ve Taşınmazın Tahliye Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdarenin mülkiyetinde bulunan bir taşınmazın üzerinde dispanser yapılması şartıyla (…) Cemiyeti lehine 20 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiği, taşınmazın üzerine intifa hakkı sahibince özel hastane yaptırıldığı, intifa hakkı sözleşmesinde yazılı intifa hakkı süresinin sona erdiği, buna rağmen taşınmazın İdareye teslim edilmeyerek hastanenin intifa hakkı sahibince işletilmesine devam edildiği görülmüştür.
Kadıköy ilçesi İbrahimağa Mahallesi 1304 ada 21 parsel (eski 10 parsel) sayılı 1.796 m2 alanlı arsa vasıflı taşınmaz 26.04.1999 tarihinde Büyükşehir Belediyesi adına tescil edilmiştir. Söz konusu taşınmaz imar planında dispanser sahasında kalmakta olup plan notları doğrultusunda avan projeye göre uygulama yapılabilecek yerlerdendir.
Mülga 1580 sayılı Belediye Kanunu’nun 70’inci maddesinde yer alan “belediye taşınmazlarının bir hizmete tahsisine belediye meclisi yetkilidir” hükmüne istinaden Büyükşehir Belediye Meclisinin 30.11.1999 tarihli ve 592 sayılı Kararıyla mezkûr taşınmaz üzerinde dispanser yapılmak üzere .. Cemiyeti lehine 49 yıl süreyle intifa hakkı tesis edilmesine oybirliği ile karar verilmiştir.
Akabinde, Büyükşehir Belediye Encümeninin 06.02.2001 tarihli ve 223 sayılı Kararı ile de anılan arsanın intifa hakkının dispanser yapılmak kaydıyla 20 yıl süre ile 2886 sayılı Kanun’un 45’inci maddesine göre ihale edilmesine karar verilmiştir. Belediye Encümeni tarafından alınan karar üzerine İdare tarafından intifa hakkı verilmesine ilişkin teknik şartname hazırlanmış olup ihalenin 05.05.2001 tarihinde yapılacağı ilan edilmiştir.
Yapılan ihale sonucunda 05.05.2001 tarihli ve 223-428 sayılı Encümen Kararı ile, ihale üzerine kalan …. Cemiyeti lehine söz konusu taşınmaz üzerinde dispanser yapılması kaydıyla 20 yıl süreyle intifa hakkı tesis edilmesine karar verilmiştir.
İntifa hakkı sahibi ile İdare arasında noter onaylı 23.05.2001 tarih ve 16416 sayılı İntifa Hakkı Sözleşmesi düzenlenmiştir. Sözleşme eki İntifa Hakkı Genel Şartnamesi’nin 6’ncı maddesinde, arsa üzerinde Cemiyetçe yapılacak dispanser binasının avan projeye uygun olarak yapılıp 20 yılın sonunda Belediyeye terk ve teberru edileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
İdarenin intifa hakkı sahibi ile 23.05.2001 tarihli ve 16416 yevmiye sayılı noter sözleşmesi imzaladığı ve sözleşmenin noterde düzenlendiği tarih itibarıyla yürürlüğe girdiği ve sözleşme süresinin 20 yıl olarak belirlendiği görülmüştür. Buna göre İntifa Hakkı Sözleşme süresi 23.05.2021 tarihi itibarıyla sona ermiştir.
Yapılan incelemede, 23.05.2021 tarihinden itibaren söz konusu taşınmaz üzerindeki işletmeci, İdare taşınmazında işgalci durumuna gelmiş olmasına karşın mevzuat gerekliliği olan tahliye işleminin yapılmadığı ve 23.05.2021 ile 31.12.2024 tarihleri arasında fuzuli şagile yönelik olarak ecrimisil takdir ve tahakkuk işleminin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; intifa hakkı sözleşmesinin 22.05.2021 tarihinde sona erdiği, taşınmazın boş ve işgalsiz olarak İdareye teslim edilmesi gerektiğini bildirir ihtarnamenin imza sürecinde olduğu ve akabinde ilgilisine tebliğ edileceği, taşınmazın tahliye edilerek İdarece teslim alınmasına müteakip taşınmazın geçmişe yönelik kullanımı için kullanıcısına ecrimisil ihbarnamesi gönderileceği ve 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre ihale işlemlerinin yürütüleceği ifade edilmiştir.
Her ne kadar İdare tarafından bundan sonraki süreçte söz konusu taşınmazın mevzuat hükümlerine uygun olarak kiralanacağı ifade edilmiş olsa da infika hakkı sözleşmesinin bitiş tarihi (22.05.2021) üzerinden yıllar geçmesine rağmen herhangi bir işlem yapılmaması taşınmazların sağlıklı yönetimi açısından hatalı bir uygulamadır.
Sonuç olarak, söz konusu taşınmazın sözleşme hükümleri uyarınca İdare tarafından teslim alınması, sözleşmenin bittiği tarihten, taşınmazın teslim alındığı tarihe kadar işgalci duruma düşen özel hastane işleticisi için ecrimisil takdir edilmesi, hastane işletmesinin bizzat İdare imkân ve kaynakları ile yapılması veya İdarece uygun görülmesi halinde buranın işletme hakkının, belirlenecek rayiç bedel üzerinden 2886 sayılı Kanun hükümleri uyarınca ihale edilmesi suretiyle kiraya verilmesi gerekmektedir.