|
ÖZET: Doğal gaz dağıtım şirketinin altyapı kazı izin harcı alınmaması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında belirlenmiştir. Rapora göre, Maçka ilçesinde gerçekleştirilen doğal gaz çalışmaları kapsamında altyapı kazı izni harcı tahsil edilmediği tespit edilmiştir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 79. maddesi, umumi hizmet alanlarında yapılacak kazı işlemleri için alınması gereken harcı düzenlemektedir. Bu harç, kazı alanının tahrip tutarı ile belirlenen birim fiyatların çarpılmasıyla hesaplanan binde 2 oranında tahsil edilmektedir.
Ayrıca, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu’nun ilgili maddeleri, dağıtım şirketlerinin yükümlülüklerini ve yeni genişleme bölgelerinde alınacak bedelleri düzenlemekte; bu kapsamda belirli bedellerin alınmayacağı belirtilmektedir. Ancak, 2464 sayılı Kanun hükümleri gereğince, kazı ruhsat harcının tahsil edilmesi zorunludur. Yapılan incelemeler sonucunda, büyükşehir belediyesi sorumluluk alanı dışında kalan yerlerde bu harcın alınmadığı ortaya çıkmıştır. İdarenin cevabında, ilgili meclis kararına atıfta bulunulmuş olsa da, 2464 sayılı Kanun’un hükümleri gereği bu harcın tahsil edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Doğal Gaz Dağıtım Şirketinden Altyapı Kazı İzni Harcı Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İlçede yapılan doğal gaz çalışmaları nedeniyle sürdürülen altyapı kazı çalışmaları için altyapı kazı izni harcı alınmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 79’uncu maddesi ile getirilen altyapı kazı izni harcı, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde umumi hizmet alanlarında yapılacak kazı işlemleri için belediyece verilecek altyapı kazı izni karşılığında tahsil edilen bir harç olup, aynı madde hükmünde ifade edilen birim fiyatlar ile kazı alanının çarpılması sonucu bulunan ve alan tahrip tutarı olarak tanımlanan tutar üzerinden binde 2 oranında alınır.
Belediye Meclisinin 03.07.2017 tarih ve 1 sayılı kararı ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından dağıtım lisansı verilen Aksa Doğalgaz Trabzon Rize Doğal Gaz Dağıtım AŞ’nin dağıtım bölgesine Maçka ilçesinin de dâhil edildiği anlaşılmaktadır.
4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu’nun doğal gaz piyasa faaliyetlerini düzenleyen 4’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının g bendinde dağıtım şirketlerinin yükümlülükleri düzenlenirken, dağıtım bölgelerine ilave edilecek yeni genişleme bölgelerinde yerleşim yeri belediyesince doğal gaz dağıtım şirketine yatırım yapılması talebinde bulunulması hâlinde, ilgili dağıtım şirketinden teminat, kontrollük hizmet bedeli, kaplama bedeli, zemin/alan tahrip bedeli, hafriyat döküm bedeli ve benzeri adlarla herhangi bir bedel alınmayacağı ve altyapı kazı alanının üst kaplamalarının da ilgili belediye tarafından bedelsiz olarak yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin 70’inci maddesinin son fıkrası da yukarıda yer alan hükmü tekrarlamıştır.
4646 sayılı Kanun’un anılan maddesinde sayılan işler için bir bedel alınmaması, anılan Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümlerine uygunsa da 2464 sayılı Kanun hükümlerine göre kazı ruhsat harcı alınması gerekmektedir. Zira bu harç 4646 sayılı Kanun’da sayılan bir bedel olmadığı gibi 2464 sayılı Kanun hükümleri gereğince tahsili de zorunludur.
Yapılan incelemede; İlçede yapılan doğal gaz çalışmaları nedeniyle sürdürülen altyapı kazı çalışmaları için büyükşehir belediyesinin sorumluluk alanında bulunan yerler hariç, altyapı kazı izni harcı alınmadığı tespit edilmiştir.
İdare cevabında 4646 sayılı Kanun’daki hükümlere paralel meclis kararından dolayı ilgili bedelin alınmasının mümkün olmadığını ifade edilmekle birlikte söz konusu harcın 4646 sayılı Kanun’da sayılan bir bedel olmamasından mütevellit 2464 sayılı Kanun hükümleri gereğince tahsil zorunluluğu bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle verilmiş ve verilecek tüm kazı izinleri için alan tahrip tutarı olarak tanımlanan tutar üzerinden binde 2 oranında altyapı kazı izin harcı alınması gerekmektedir.