Doğal Gaz Dağıtım Şirketinin Sermaye Artırımına Gitmesi Halinde Belediye veya Şirketlerinin Hisselerinin Aynı Oranda Korunacağına İlişkin Kurul Kararına, Doğaz Gaz Dağıtım Şirketlerinin Uymaması (Sayıştay)

BULGU: Doğal Gaz Dağıtım Şirketinin Sermaye Artırımına Gitmesi Halinde Belediye veya Şirketlerinin Hisselerinin Aynı Oranda Korunacağına İlişkin Kurul Kararına, Doğaz Gaz Dağıtım Şirketlerinin Uymaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Düzenleyici ve Denetleyici Kurum

Doğal gaz dağıtım şirketlerinin sermaye artırımına gittiği, ortaklık oranında bir artış olmamasına rağmen sermaye artırımı gerekçesiyle belediye veya şirketlerinden bedel istedikleri anlaşılmıştır.
4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanununun “Doğal Gaz Piyasa Faaliyetleri” başlıklı 4 ‘üncü maddesinde:
cc
Kuruldan dağıtım lisansı alan şehir içi dağıtım şirketi, yetki aldığı şehirde bulunan belediye veya belediye şirketini sermaye koyma şartı aramaksızın, yüzde on nispetinde dağıtım şirketine ortak olmaya davet etmek zorundadır. Bu sermaye oranı, bedeli ödenmek kaydıyla en fazla yüzde on oranında artırılabilir. Ancak bu artış Hazineye borcu bulunmayan ve ilave kredi talep etmeyen veya Hazineye olan kredi borçlarını tasfiye ettikten sonra, bu amaçla Hazine garantili kredi sağlamaması kaydıyla mümkün olabilir.
…” denilmiştir.
Belediye veya belediye şirketleri söz konusu kanun maddesi gereği, doğal gaz dağıtım şirketlerine sermaye koymaksızın yüzde on nispetinde ortak olabilmektedirler. Doğal gaz dağıtım şirketleri sermaye artırımına gidebilmektedir. Yeni sermayenin yüzde onluk kısmına karşılık herhangi bir bedel talep edemeyecek olmalarına rağmen, doğal gaz dağıtım şirketleri sermaye artırımını gerekçe göstererek belediye veya şirketlerinden bedel isteyebilmektedirler.
Konuya ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun 04.07.2019 tarih ve 8694-1 nolu Kurul Kararı:
“Doğal Gaz Piyasası Dairesi Başkanlığının 25.06.2019 tarihli ve 47582637-120.02.0428929 sayılı Başkanlık Makamına müzekkeresi çerçevesinde;4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanununun 4 üncü maddesinin 4 üncü fıkrasının (g) bendi uyarınca belediyelerin doğal gaz dağıtım şirketlerinde sahip oldukları hisselere ilişkin olarak;
Doğal gaz dağıtım şirketinin sermaye artırımına gitmesi halinde, sermaye artırımı öncesi dağıtım şirketindeki belediye hisselerinin sermaye artırımı sırasında dağıtım şirketi tarafından aynı oranda korunmasına,
Dağıtım şirketlerinde belediyelerin sahip oldukları hisselerin devredilemeyeceğine,
karar verilmiştir.” şeklindedir.
Kanun metni, Kanunun ruhu ve Kurul kararı birlikte değerlendirildiğinde yüzde onluk oranın korunması durumunda sermaye tutarı ne olursa olsun belediye veya şirketlerinden bedel istenemeyeceği sonucuna ulaşılmaktadır. Aksi halde, başlangıçta yüksek sermaye ile kurularak yüzde on bila bedel ortak yapılabilecek belediye veya şirketi, daha düşük sermayeyle kurulan doğal gaz dağıtım şirketine ortak yapılacak, sermaye artırımı gerekçe gösterilerek oranın korunması karşılığı bedel talep edilebilecektir.
Mersin Büyükşehir Belediyesi, doğal gaz dağıtım şirketinin sermaye artırımına gittiğini, Büyükşehir Belediyesinin ortaklık payında bir artış olmadığını, buna rağmen sermaye artışı gerekçesiyle kendilerinden bedel istendiğini, bu bedelin ödendiğini belirterek, ödenen bedelin iadesinin Kurum tarafından sağlanmasını istemiştir.
4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun, “Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu ve Kurul Başkanlığı” başlıklı 5’inci maddesinde:
Bu Kanunun diğer maddeleri ile belirlenen yetkilerinin yanısıra, Kurul aşağıdaki yetkilere de sahiptir:
l) Bu Kanun hükümlerine, çıkarılan yönetmelik hükümlerine, Kurul tarafından onaylanan tarife ve yönetmeliklere, lisans hüküm ve şartlarına ve Kurul kararlarına aykırı davranıldığı durumlarda, idari para cezası vermek ve lisansları iptal etmek.” denilmiştir.
Doğal gaz dağıtım şirketlerinin Kanun ve Kurul kararlarına uygun hareket etmelerini temin için gerekli işlemlerin yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir.