|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin doğalgaz ve elektrik faturalarını zamanında ödemediğini ve araç muayenesinin geciktiğini ortaya koymuştur. Bu durum, toplamda 626.889,66 TL’lik gecikme zammı ve bedeli ödenmesine yol açmıştır. Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu kaynaklarının etkin ve hukuka uygun bir şekilde kullanılmasından sorumlu olanların hesap verme yükümlülüğünü vurgulamaktadır. Ayrıca, giderlerin gerçekleştirilmesi için gerekli onayların alınması ve ödeme emri belgelerinin düzenlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Belediye, elektrik ve doğalgaz faturalarının geç gönderilmesi ve yönetim değişikliği nedeniyle zaman zaman gecikmeler yaşandığını ifade etmiştir. Bu durumun tekrarlanmaması için gerekli önlemlerin alındığı belirtilmiştir. Ancak, mevzuat gereği, bu gecikmelerin mali sonuçları ve sorumlulukları göz önünde bulundurularak, ilgili kişiler hakkında gerekli işlemlerin yapılması ve gelecekte benzer sorunların önlenmesi için tedbirlerin alınması önem arz etmektedir. |
BULGU: Doğalgaz ve Elektrik Faturalarının Zamanında Ödenmemesi ve Araç Muayenesinin Geciktirilmesi Nedeniyle Gecikme Zamları ve Gecikme Bedelleri Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin doğalgaz ve elektrik faturalarını zamanında ödememesi nedeniyle gecikme zamlarının ve idarenin sahibi olduğu araçların trafik muayenesinin geciktirilmesi nedeniyle gecikme bedellerinin ödediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesine göre; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.
Aynı Kanun’un “Giderin Gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesine göre; bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.
Aynı Kanun’un “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde, ödeme emri belgesine bağlandığı halde ödenemeyen tutarların, bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınacağı ve buradan ödeneceği, kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği, ancak sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği hüküm altına alınmıştır.
Mevzuat hükümlerinden; kamu kaynağının kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu; giderlerin gerçekleştirilmesinin harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlandığı; kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği ancak giderlerin ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faizi gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından 2024 yılında bazı elektrik ve doğalgaz faturalarının zamanında ödenmemesi nedeniyle 614.020,36 TL gecikme zammı ödendiği, belediyenin sahibi olduğu araçların trafik muayenesinin geciktirilmesi nedeniyle ise 12.869,30 TL gecikme bedeli ödediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, elektrik ve doğalgaz faturalarının Belediyeye geç gönderilmesi ve Belediyede yaşanan yönetim değişikliği ile yoğun personel hareketi sonucunda zaman zaman son ödeme tarihi geçtikten sonra işleme alınabildiği ve araç muayenelerinde gecikmeler yaşanabildiğini belirterek bu aksaklıkların tekrar yaşanmaması için tüm gerekli tedbirlerin alındığı ifade edilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri uyarınca, doğalgaz ve elektrik faturalarının zamanında ödenmemesi ve araç muayenesinin geciktirilmesi nedenleriyle gecikme zamları ve gecikme bedelleri ödenmesi sonucu idareye ek mali külfetlere neden olunmasından sorumlu olanlar hakkında gerekli işlemlerin yapılması ve bundan sonra olumsuz sonuçlara yol açılmaması için gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir.