ÖZET: Belediyenin maddi duran varlıklarıyla ilişkili olmayan mal ve malzeme harcamalarının, doğrudan gider olarak kaydedilmesi gerekirken, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlendiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın inşası süren maddi duran varlıklara ilişkin giderlerin takibi için kullanıldığını belirtmektedir. Dolayısıyla, bu hesapta yer alan tutarların, inşaatın tamamlanmasıyla ilgili varlık değerine aktarılması gerekmektedir.

Yapılan incelemelerde, idare tarafından tek seferde alınan bazı mal ve malzeme giderlerinin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na kaydedildiği görülmüştür. Bu durum, mali tablolarda 258 Hesabı’nın fazla, 630 Giderler Hesabı’nın ise eksik görünmesine yol açmaktadır. Kamu İdaresi, bu tespit doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılacağını bildirmiştir.

Sonuç olarak, mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi sunabilmesi için, maddi duran varlıklarla ilişkili olmayan harcamaların doğrudan giderleştirilmesi ve mevcut hataların düzeltilmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda, ilgili kayıtların güncellenmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Doğrudan Gider Kaydedilmesi Gereken Harcamaların Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında İzlenmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin maddi duran varlıkları ile ilişkili olmayan mal ve malzeme giderleri için yapılan harcamaların doğrudan giderleştirilmesi gerekirken 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlendiği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 204’üncü maddesinde; “Bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır” denilerek hesabın tanımı yapılmış; “Hesabın işleyişi” başlıklı 205’inci maddesinde ise bu hesaba yapılacak borç ve alacak kayıtları düzenlenerek gerek yılı içerisinde gerekse yıllara sâri olarak yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak tutarların bu hesaba borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.

Açıklanan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı, inşa edilmekte olan bir duran varlığa ilişkin yapılan giderlerin takibi için kullanılan ve yapımı tamamlandığında mevcudunda biriken tutarların ilgili varlığın değerine aktarılmasıyla kapatılan geçici nitelikte bir hesaptır. Yani sahip olunan maddi duran varlıkların maliyetine ilişkin bilgilerin doğru bir şekilde mali tablolara yansıtılmasını teminen yapımı süren maddi duran varlıklar için gerçekleştirilen harcamaların, kabul gerektiren durumlarda geçici kabul tutanağının idarece onaylandığı; diğer hallerde ise işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihe kadar izlenmesi için 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede; idare tarafından tek seferde alınan mal ve malzeme giderlerinin bir kısmı için 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının kullanıldığı görülmüştür.

Kamu İdaresi tespitimize iştirak etmiş olup, gerekli işlemlerin tesis edileceğini bildirmiştir.

Sonuç itibarıyla, Belediye tarafından maddi duran varlıkları ile ilişkili olmayan mal ve malzeme giderleri için yapılan harcamaların doğrudan giderleştirilmesi gerekirken 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlenmesi nedeniyle mali tablolarda ilgili tutar kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı fazla, 630 Giderler hesabı ise eksik görünmektedir. Mali tablolarının doğru ve güvenilir bilgi sunması amacıyla mevcut hatanın giderilmesine yönelik gerekli çalışmaların yapılarak ilgili kayıtların yapılması gerekmektedir.