|
ÖZET: Doğrudan hizmet alımı kapsamında çalıştırılan personele ilişkin hakedişlerin belediye şirketine eksik ödenmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. 696 sayılı KHK çerçevesinde istihdam edilen işçilere, SGK primi ve vergi tutarları dahil olmak üzere gereken hakedişlerin eksik ödendiği, bu durumun şirketin ilgili kurumlara zamanında ödeme yapamaması nedeniyle gecikme zammı gibi ek yükümlülüklere yol açtığı belirlenmiştir. Belediyeler, bu düzenleme ile kendi şirketlerinden personel alımı yaparken, sözleşme koşullarına uygun olarak hakedişleri ödemekte, ancak SGK primleri ve vergi tutarlarını zamanında ödememektedir.
Bu ödeme usulü, şirketin alacaklı kurumlara olan borçlarını zamanında ödeyememesine ve dolayısıyla gecikme cezası ile karşılaşmasına neden olmaktadır. Nihayetinde, bu borçlar ve cezalar İdare tarafından ödenmekte, bu da bütçeye ek bir yük getirmektedir. Denetim sonucunda, İdare’nin gelecekte bu konularda daha dikkatli olacağı belirtilmiştir. Bütçelerin stratejik plan ve performans programına dayalı olarak hazırlanması, kaynakların daha etkin yönetilmesine katkı sağlayacaktır. 5018 sayılı Kanun, kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanımını hedeflemektedir. Bu bağlamda, İdare’nin belediye şirketine ödenecek personel hizmet bedellerinin yalnızca net ücret ve kesintiler üzerinden değil, SGK primleri ve vergi tutarlarını da kapsayacak şekilde hesaplanması gerektiği vurgulanmaktadır. Böylece, alacaklı kamu idarelerine zamanında ödeme yapılacak ve bütçeye ek yükümlülükler getirilmeden kaynakların daha ekonomik bir şekilde kullanımı sağlanabilecektir. |
BULGU: Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan Personele İlişkin Hakedişlerin Belediye Şirketine Eksik Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
696 sayılı KHK kapsamında belediye şirketinde istihdam edilmeye başlanan işçilere yönelik olarak Şirkete ödenmesi gereken hakedişler, SGK primi ve vergi tutarı kadar eksik ödendiği, eksik ödemeden kaynaklı olarak Şirket tarafından SGK primi ve vergi tutarının ilgili kurumlara zamanında ödenemeyerek biriktiği, gecikme zammı gibi ek yüklere katlanıldığı görülmüştür.
696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan düzenleme sonucunda belediyeler tarafından belediye şirketlerinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın personel alımı yapılmaktadır. Söz konusu personel alımı neticesinde belediyeler tarafından kendi şirketlerine sözleşme koşullarına göre tespit edilen hakedişler ödenmektedir.
Söz konusu hususa ilişkin olarak yapılan incelemelerde; belediyenin kendi şirketlerinden temin ettikleri personele yönelik olarak yaptığı ödemeler net ücret, bireysel emeklilik kesintisi ve icra kesintisi toplamından oluşmakta, hakedişin gider kalemlerinden olan SGK primleri ve vergi tutarları ise zamanında ödenmemektedir. Söz konusu ödeme usulü nedeniyle Şirket bu personelin SGK primleri ile ücretlerinden kesilen gelir ve damga vergisini alacaklı kurumlara zamanında ödeyememekte, bu nedenle söz konusu borçlara gecikme zammı işlemektedir. Bu borçlar ve gecikme cezaları nihayetinde İdare tarafından ödenmekte ve bu nedenle İdare bütçesine fazladan külfet getirmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından bundan sonraki süreçte söz konusu hususla ilgili gerekli özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Bütçelerin stratejik plan ve performans programına dayanılarak hazırlanması, planlamanın daha etkin bir şekilde gerçekleştirilmesine olanak sağlayacak ve kaynakların daha etkin yönetilmesine yardımcı olacaktır. 5018 sayılı Kanun ile kamu kaynaklarının etkili,
ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılması amaçlanmaktadır. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde İdare tarafından Şirkete ödenmesi gereken personel hizmeti bedellerinin sadece net ücret, bireysel emeklilik tutarı ve icra kesintisi toplamı üzerinden yapılan hesaplama sonucu bulunan tutar üzerinden değil, ilgili kamu idarelerine ödenmesi gereken ve hakedişin gider kalem olanlarından SGK pirimi ve çeşitli vergi tutarlarının dâhil edilerek ödenmesi gerekmektedir. Böylece alacaklı kamu idarelerine ödenmesi gereken söz konusu kalemler zamanında ödenerek İdare bütçesine gecikme zammı/faizi gibi ek yük binmeyecek, İdare varlıklarını daha etkin yönetebilecek ve kamu kaynaklarının daha ekonomik ve verimli bir şekilde kullanımı sağlanabilecektir.