|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, doğrudan hizmet alımı kapsamında istihdam edilen personelin hakedişlerinin, belediye şirketine vergi ve sigorta primleri tutarında eksik ödendiğini ortaya koymaktadır. 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde, belediyeler, kendi şirketlerinden personel alımı yaparken, Kamu İhale Kanunu’nun belirlediği limit ve şartlardan muaf tutulmaktadır. Ancak, bu durum, SGK primleri ve vergi tutarlarının zamanında ödenmemesi sonucunu doğurmakta ve borçların birikmesine yol açmaktadır.
Denetim bulgularına göre, belediyeler, kendi şirketlerine yaptıkları ödemelerde yalnızca net ücret, bireysel emeklilik kesintisi ve icra kesintisini dikkate almakta, SGK primleri ve vergi ödemelerini ihmal etmektedir. Bu durum, gecikme zammı ve faiz gibi ek mali yükler doğurarak, idarenin bütçesine olumsuz etkide bulunmaktadır. İlgili idare, bu konuyla ilgili olarak gerekli hassasiyeti göstereceğini ve hakedişlerin, vergi ve sigorta primleri dahil edilerek ödeneceğini taahhüt etmiştir. Sonuç olarak, belediye şirketlerine yapılacak ödemelerin, sadece net ücret üzerinden değil, aynı zamanda SGK primleri ve vergi tutarlarını da kapsayacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Bu yaklaşım, alacaklı kamu idarelerine zamanında ödeme yapılmasını sağlayarak, idarenin bütçesini koruyacak ve kamu kaynaklarının daha etkin bir şekilde kullanılmasına olanak tanıyacaktır. |
BULGU: Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan Personele İlişkin Hakedişlerin Belediye Şirketine Vergi ve Sigorta Primi Tutarı Kadar Eksik Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde Belediye şirketinde istihdam edilmeye başlanan işçiler için Şirkete ödenmesi gereken hakedişlerin, yaklaşık SGK primi ve vergi tutarı kadar eksik ödendiği, dolayısıyla Şirket tarafından söz konusu yükümlülüklerin ilgili kurumlara zamanında ödenemeyerek biriktiği, bunun sonucunda ise söz konusu borçların yapılandırılarak zamlı bir şekilde ödendiği görülmüştür.
696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan düzenleme sonucunda belediyeler tarafından belediye şirketlerinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın personel alımı yapılmaktadır. Söz konusu personel alımı neticesinde belediyeler tarafından kendi şirketlerine sözleşme koşullarına göre tespit edilen hakedişler ödenmektedir.
İdarenin kendi şirketlerinden temin ettikleri personele yönelik olarak yaptıkları ödemeler; net ücret, bireysel emeklilik kesintisi ve icra kesintisi toplamından oluşmakta, hakedişin gider kalemlerinden olan SGK primleri ve vergi tutarları ise zamanında ödenmemektedir. Söz konusu ödeme usulü nedeniyle Şirket bu personelin SGK primleri ile ücretlerinden kesilen gelir ve damga vergisini alacaklı kurumlara zamanında ödeyememekte, bu nedenle söz konusu borçlara gecikme zammı işlemektedir. Bu borçlar nihayetinde İdare tarafından ödenmekte ve bu nedenle İdare bütçesine fazladan külfet getirmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediyede doğrudan hizmet alımı kapsamında çalıştırılan personele ilişkin hakedişlerin Belediye Şirketine müteakip ödemelerinde vergi ve sigorta primleri dahil olarak ödeme yapılması hususunda gerekli hassasiyetin gösterileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından Şirkete ödenmesi gereken personel hizmeti bedellerinin; sadece net ücret, bireysel emeklilik tutarı ve icra kesintisi toplamı üzerinden yapılan hesaplama sonucu bulunan tutar üzerinden değil, ilgili kamu idarelerine ödenmesi gereken SGK primleri ve çeşitli vergi tutarlarının da dâhil edilerek ödenmesi gerekmektedir. Böylece alacaklı kamu idarelerine ödenmesi gereken söz konusu kalemler zamanında ödenerek İdare bütçesine gecikme zammı- faizi gibi ek yük binmeyecek, İdare varlıklarını daha etkin yönetebilecek ve kamu kaynaklarının daha ekonomik ve verimli bir şekilde kullanımı sağlanabilecektir.