|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde doğrudan hizmet alımı kapsamında çalışan personele yönelik hakedişlerin, SGK primleri ve vergi tutarları dikkate alınmadan eksik ödendiğini ortaya koymuştur. 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan düzenlemeler, belediyelerin kendi şirketlerinden personel alımını Kamu İhale Kanunu’nun belirlediği limitler ve şartlar dışında gerçekleştirmelerine olanak tanımaktadır. Ancak, bu durum, belediyelerin şirketlerine ödemeleri gereken hakedişlerin yalnızca net ücret üzerinden hesaplanmasına yol açmakta, SGK primleri ve vergi tutarları zamanında ödenmemektedir.
Bu ödeme yöntemi, belediye şirketlerinin SGK primleri ile gelir ve damga vergisi gibi kesintileri zamanında ödeyememesine neden olmakta, sonuç olarak gecikme zammı ve cezalar birikmektedir. Bu borçlar, nihayetinde belediye bütçesini olumsuz etkilemekte ve ek mali yükler getirmektedir. 5018 sayılı Kanun, kamu kaynaklarının etkin ve verimli bir şekilde kullanılmasını hedeflemektedir. Bu bağlamda, belediyelerin bütçelerini stratejik planlama çerçevesinde hazırlayarak, personel hizmet bedellerinin yalnızca net ücret üzerinden değil, SGK primleri ve vergi tutarlarını da kapsayacak şekilde hesaplaması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan Personele İlişkin Hakedişlerin Belediye Şirketine Vergi ve Sigorta Primi Tutarı Kadar Eksik Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında Belediyede çalışan işçilere yönelik Belediye Şirketine ödenmesi gereken hakedişlerin, SGK primi ve vergi tutarı kadar eksik ödendiği görülmüştür.
696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan düzenleme sonucunda belediyeler tarafından, belediye şirketlerinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın personel alımı yapılmaktadır. Söz konusu personel alımı neticesinde belediyeler tarafından kendi şirketlerine sözleşme koşullarına göre tespit edilen hakedişler ödenmektedir.
İdarenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde, belediyenin kendi şirketlerinden temin ettikleri personele yönelik olarak yaptığı ödemeler; net ödemeler toplamından oluşmakta, hakedişin gider kalemlerinden olan SGK primleri ve vergi tutarları ise zamanında ödenmemektedir. Söz konusu ödeme usulü nedeniyle Şirket bu personelin SGK primleri ile ücretlerinden kesilen gelir ve damga vergisini alacaklı kurumlara zamanında ödeyememekte, bu nedenle söz konusu borçlara gecikme zammı işlemektedir. Bu borçlar ve gecikme cezaları nihayetinde Belediye tarafından ödenmekte ve bu nedenle Belediye bütçesine fazladan külfet getirmektedir.
5018 sayılı Kanun ile kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılması amaçlanmaktadır. İdare bütçesinin stratejik planlama çerçevesinde hazırlanarak Şirkete ödenmesi gereken personel hizmeti bedellerinin sadece net ücret üzerinden yapılan hesaplama sonucu bulunan tutar üzerinden değil, ilgili kamu idarelerine ödenmesi gereken ve hakedişin gider kalemlerinden olan SGK primi ve çeşitli vergi tutarlarının dahil edilerek ödenmesi gerekmektedir.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, Belediye Şirketine ödenen hakedişlerin toplam tutar esas alınarak ödenmesi ve böylelikle Belediye bütçesine gecikme zammı/faizi gibi ek mali külfet getirilmemesi gerektiği değerlendirilmektedir.