|
ÖZET: Belediye şirketinde istihdam edilen işçilere yönelik hakedişlerin eksik ödenmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde, belediyeler kendi şirketlerinden personel alımı yapabilmekte; ancak bu süreçte, ödenmesi gereken hakedişlerin yalnızca net ücret üzerinden hesaplandığı görülmektedir. Bu durum, SGK primleri ve vergi tutarlarının zamanında ödenmemesine yol açmakta ve sonuç olarak, gecikme zammı ile birlikte belediye bütçesine ek yük getirmektedir.
31 Aralık 2024 itibarıyla, belediyenin personel şirketine olan toplam borcu 36.535.297,63 TL olarak belirlenmiştir. Bu borç, 28.025.412,54 TL SGK primi ve 8.509.885,09 TL vergi borcunu içermektedir. Kamu İdaresi, SGK ve maliyeye olan borçların takas yoluyla kapatılması için gerekli yazışmaların yapıldığını ve en kısa sürede bu işlemlerin gerçekleştirileceğini bildirmiştir. Ayrıca, gelecekteki hakediş ödemelerinde SGK primleri ve vergi tutarlarının da zamanında ödenmesi için azami gayret gösterileceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, belediyenin, personel hizmetleri için yapacağı ödemelerde yalnızca net ücret değil, tüm gider kalemlerinin de dikkate alınarak hesaplanması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu yaklaşım, hem mali disiplinin sağlanması hem de personel haklarının korunması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan Personele İlişkin Olarak Belediye Şirketine Hakedişlerin Eksik Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında Belediye Şirketinde istihdam edilmeye başlanan işçilere yönelik olarak Şirkete ödenmesi gereken hakedişlerin eksik ödendiği görülmüştür.
375 sayılı KHK’daki düzenleme sonucunda belediyeler tarafından belediye şirketlerinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın personel alımı yapılmaktadır. Söz konusu personel alımı neticesinde belediyeler tarafından kendi şirketlerine sözleşme koşullarına göre tespit edilen hakedişler ödenmektedir.
Söz konusu hususa ilişkin olarak yapılan incelemelerde; Belediyenin kendi şirketinden temin ettikleri personele yönelik olarak yaptığı ödemeler net ücret toplamından oluşmakta, hakedişin gider kalemlerinden sayılan asgari işçilik maliyeti içerisinde yer alan olan SGK primleri ve vergi tutarları ise zamanında ödenmemektedir. Söz konusu ödeme usulü nedeniyle Şirket bu personelin SGK primleri ile ücretlerinden kesilen gelir vergisini alacaklı kurumlara zamanında ödeyememekte, bu nedenle söz konusu borçlara gecikme zammı işlemektedir. Bu borçlar ve gecikme cezaları nihayetinde İdare tarafından ödenmekte ve bu nedenle İdare bütçesine fazladan külfet getirmektedir. 31.12.2024 tarihi itibarıyla 28.025.412,54 TL SGK primi, 8.509.885,09 TL de vergi borcu olmak üzere personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımına yönelik hakedişlerden oluşan Belediyenin Personel Şirketine maaş hariç 36.535.297,63 TL borcu bulunmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, Belediye meclisi ve encümeninden alınan yetki çerçevesinde SGK ve maliyeye olan şirket borçları ile belediye gayrimenkullerinin takası ile mahsuplaşmak üzere anlaşıldığı, SGK İl Müdürlüğü ile yazışmalar yapıldığı en kısa sürede takas ile devir işleminin gerçekleştirileceği ifade edilmiştir. Devamında bundan sonraki hakediş ödemelerinde net ücret tutarlarıyla birlikte SGK primleri ve vergi tutarlarının da zamanında ödenmesine belediye bütçe imkanları dahilinde azami gayret gösterileceği belirtilerek bulguya iştirak edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından Şirkete ödenmesi gereken personel hizmeti bedellerinin sadece net ücret toplamı üzerinden yapılan hesaplama sonucu bulunan tutar üzerinden değil, hakedişin gider kalemi olan tüm tutarların dâhil edilerek ödenmesi gerekmektedir.