|
ÖZET: Belediye şirketlerinde istihdam edilen personele yönelik yapılan hakediş ödemelerinde eksiklikler tespit edilmiştir. 696 sayılı KHK çerçevesinde, belediyeler kendi şirketlerinden personel alımı yapabilmekte, ancak bu süreçte SGK primleri ve vergi tutarları zamanında ödenmemektedir. Sonuç olarak, bu eksik ödemeler nedeniyle belediye şirketi, ilgili kurumlara olan borçlarını gecikme zammı ve faizle birlikte biriktirmekte, bu durum da belediye bütçesine ek yük getirmektedir.
İncelemeler, belediyelerin kendi şirketlerine yaptıkları ödemelerin yalnızca net ücret, bireysel emeklilik kesintisi ve icra kesintisi gibi kalemlerden oluştuğunu göstermektedir. Ancak, SGK primleri ve vergi tutarları gibi gider kalemleri zamanında ödenmediği için, şirket bu yükümlülüklerini yerine getiremeyerek ek maliyetlerle karşılaşmaktadır. Bu durum, kamu idaresinin bütçesi üzerinde olumsuz bir etki yaratmaktadır. Kamu idaresi, bu konuda gerekli adımların atılacağını belirtmiştir. Dolayısıyla, personel hizmet bedellerinin ödenmesi sürecinde, yalnızca net ücretin değil, aynı zamanda SGK primleri ve vergi tutarlarının da dikkate alınarak, kaynakların etkili ve ekonomik bir şekilde kullanılması sağlanmalıdır. |
BULGU: Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan Personele İlişkin Olarak Belediye Şirketine Hakedişlerin Eksik Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
696 sayılı KHK kapsamında belediye şirketinde istihdam edilmeye başlanan işçilere yönelik olarak Şirkete ödenmesi gereken hakedişler, SGK primi ve vergi tutarı kadar eksik ödendiği, eksik ödemeden kaynaklı olarak Şirket tarafından SGK primi ve vergi tutarı ilgili kurumlara zamanında ödenemeyerek biriktiği, ayrıca biriken bu borçların gecikme zammı ve faiz yüküne katlanıldığı görülmüştür.
696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yapılan düzenleme sonucunda belediyeler tarafından belediye şirketlerinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın personel alımı yapılmaktadır. Söz konusu personel alımı neticesinde belediyeler tarafından kendi şirketlerine sözleşme koşullarına göre tespit edilen hakedişler ödenmektedir.
Söz konusu hususa ilişkin olarak yapılan incelemelerde; belediyenin kendi şirketlerinden temin ettikleri personele yönelik olarak yaptığı ödemeler net ücret, bireysel emeklilik kesintisi ve icra kesintisi toplamından oluşmakta, hakedişin gider kalemlerinden olan SGK primleri ve vergi tutarları ise zamanında ödenmemektedir. Söz konusu ödeme usulü nedeniyle Şirket bu personelin SGK primleri ile ücretlerinden kesilen gelir ve damga vergisini alacaklı kurumlara zamanında ödeyememekte, bu nedenle söz konusu borçlara gecikme zammı işlemektedir. Bu borçlar ve gecikme cezaları nihayetinde İdare tarafından ödenmekte ve bu nedenle İdare bütçesine fazladan külfet getirmektedir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli çalışmalara başlanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Şirketlere ödenmesi gereken personel hizmeti bedellerinin sadece net ücret üzerinden değil, ek mali külfetlere katlanmadan ve kaynakların etkili, ekonomik kullanımı için ilgili kamu idarelerine ödenmesi gereken ve hakedişin gider kalemlerinden olan SGK primi ve çeşitli vergi tutarlarının da dâhil edilerek ödenmesi gerekmektedir.