ÖZET: Yapılan denetimlerde, belediye şirketlerine yapılan hakediş ödemelerinde, bu şirketlerin vergi ve sosyal güvenlik prim borçlarının düşülerek eksik ödeme yapıldığı belirlenmiştir. 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen düzenlemelere göre, belediyeler, personel hizmetlerini sermayesinin çoğunluğu kendisine ait olan şirketler aracılığıyla gerçekleştirebilir. Ancak, ilgili mevzuat gereği, personel giderleri, hizmet alımı sözleşmesinde belirlenen işçi ücretleri esas alınarak hesaplanmalıdır.

Denetim sonuçları, belediyenin bu kurallara uymadığını ve hakediş ödemelerinin, şirketin vergi ve SGK prim borçları düşüldükten sonra yapıldığını göstermektedir. Bu durum, belediye şirketine yapılan ödemelerin eksik kalmasına yol açmıştır. Kamu İdaresi, bu konudaki eksikliklerin giderileceğini belirtmiştir.

Sonuç olarak, belediye şirketlerine yapılan hakediş ödemelerinin tam ve eksiksiz bir şekilde gerçekleştirilmesi, ayrıca kesintilerin yüklenicilerin vergi ve sosyal güvenlik borçlarını doğrudan kapatacak şekilde yapılması gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan Personele İlişkin Olarak Belediye Şirketlerine Hakedişlerin Vergi ve Sosyal Güvenlik Prim Tutarı Kadar Eksik Ödenmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Yapılan incelemelerde, Belediye şirketine yapılan hakediş ödemelerinde, ilgili şirketin vergi ve SGK prim borçlarının düşülerek eksik ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen “Belediye Şirketlerine Personel Hizmet Alımları” başlıklı Ek 20’nci maddesine göre, belediyeler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri, sermayesinin yarısından fazlası kendisine ait olan şirketler aracılığıyla yürütebilir.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesine dayanılarak çıkarılan ve 28.04.2018 tarih ve 30405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinin dördüncü fıkrasına göre, idare tarafından şirkete personel gideri için yapılacak aylık ödemelerin toplamı, hizmet alımı sözleşmesinde öngörülen işçi ücretleri esas alınarak hesaplanmalıdır. Ayrıca, sözleşme kapsamında öngörülen asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler, işçilikle bağlantılı ayni giderler ve kâr oranı da dikkate alınarak işçilik giderleri hesaplanmalıdır.

Yapılan incelemede, Belediyenin bu düzenlemelere uygun davranmadığı, hakediş ödemelerinin ilgili şirkete vergi ve SGK prim borçları düşüldükten sonra yapıldığı ve şirkete eksik ödeme gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi bulgu konusu hususa iştirak etmiş olup eksikliklerin tamamlanacağını ifade etmiştir.

Sonuç olarak, Belediye Şirketine yapılan hakediş ödemelerinin eksiksiz gerçekleştirilmesi ve kesintilerin yüklenicilerin vergi ve SGK borçlarını doğrudan kapatacak şekilde yapılması sağlanmalıdır.