|
ÖZET: Doğrudan hizmet alımı çerçevesinde belediye şirketleri aracılığıyla çalışan personelin hakedişlerinin, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) prim tutarları kadar eksik ödendiği tespit edilmiştir. 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile yapılan düzenlemeler, il özel idareleri ve belediyelerin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri doğrudan hizmet alımı yoluyla gerçekleştirmesine olanak tanımaktadır. Bu kapsamda, 375 sayılı KHK’nın Ek 20’nci maddesi ve 09.04.2018 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen usul ve esaslar, personel giderlerinin ödenmesine dair çeşitli sınırlamalar içermektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, Siirt Belediyesi Personel AŞ’nin 31.12.2024 tarihi itibarıyla 33.495.006,31 TL SGK prim borcu bulunduğu ve 2024 yılı içerisinde 6.225.113,16 TL gecikme zammı ödendiği belirlenmiştir. Belediyelerin, kendi şirketleriyle imzaladıkları sözleşmelere göre hakediş tutarlarını tam olarak ödemeleri gerekmektedir. Aksi takdirde, eksik ödemeler nedeniyle şirketler, SGK primleri gibi yükümlülüklerini zamanında yerine getiremeyerek gecikme zammı ile karşılaşmakta, bu durum da belediye bütçesine ek mali yük getirmektedir. Kamu idaresi, bu bulguya katıldığını ve hakediş ödemeleri için gerekli nakit planlamasının yapılacağını belirtmiştir. SGK primlerinin zamanında ve eksiksiz ödenmesi, gecikme zammı ödemelerinin önlenmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan Personelin Belediye Personel Şirketine Hakedişlerinin Sosyal Güvenlik Prim Tutarı Kadar Eksik Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Doğrudan hizmet alımı kapsamında Belediye Şirketi üzerinden çalıştırılan işçilere ilişkin hakedişlerin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) prim tutarı kadar eksik ödendiği görülmüştür.
696 sayılı KHK ile 375 sayılı KHK’ya eklenen Ek 20’nci maddede, İl özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmetleri 4.1.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası bu idarelere ait ve halen bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebileceği düzenlemesi yapılmıştır.
375 sayılı KHK’nın Ek 20’nci maddesine istinaden 09.04.2018 tarih ve 11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’yla kabul edilen İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar, 28.04.2018 tarih ve 30405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesinde İdare tarafından şirkete personel gideri için yapılacak aylık ödemelerin toplamının, asgari işçilik maliyeti, asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan %4 sözleşme giderleri ve genel giderler, işçilikle bağlantılı ayni giderler, asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı üzerinden %7’ye kadar belirlenecek kâr dâhil işçilik giderlerinin toplamını aşamayacağı düzenlemesi yapılmıştır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; 696 sayılı KHK ile yapılan düzenleme sonucunda belediyeler tarafından belediye şirketlerinden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın personel alımı yapılmaktadır. Söz konusu personel alımı neticesinde belediyeler tarafından kendi şirketlerine sözleşme koşullarına göre tespit edilen hakedişler ödenmektedir.
Belediyelerin kendi şirketleriyle imzaladıkları personel çalışmasına dayalı hizmet alımı sözleşmelerinin bir bütün olduğu görülmekte olup sözleşmede belirtilen hakediş tutarlarının bir kısmının ödenebileceğine ilişkin seçimlik hakları bulunmamaktadır. Dolayısıyla hakedişlerin vergi, SGK primi vb tutarlar düşülerek eksik ödenmesi durumunda şirketler bu tutarları alacaklı kurumlara zamanında ödeyememekte, bu nedenle söz konusu borçlara gecikme zammı işlemektedir. Bu borçlar ve gecikme zamları nihayetinde belediye tarafından ödenecek, bu nedenle belediye bütçesine fazladan külfet getirecektir.
Yapılan incelemede, Siirt Belediyesi Personel AŞ’nin kayıtlarında 31.12.2024 tarihi itibarıyla 33.495.006,31 TL SGK prim borcunun bulunduğu, 2024 yılı içerisinde de 6.225.113,16 TL gecikme zammı ödendiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulguya iştirak edildiği ve İdarece şirkete yapılacak hakediş ödemeleriyle ilgili nakit planlamasının yapıldığı, SGK prim tutarlarının gecikmeye mahal vermeyecek şekilde tam ve zamanında ödenmesini için gerekli işlemlerin gerçekleştirileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, Şirketin SGK gecikme zammı ödemesinin önüne geçilmesi amacıyla personel çalıştırılmasına ilişkin olarak hakediş bedellerinin zamanında ve eksiksiz ödenmesi gerekmektedir.