8 Ağustos 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Doğrudan Satışlar Hakkında Yönetmelik”, doğrudan satış sistemlerinin işleyişine dair kapsamlı kurallar getiriyor. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan bu düzenleme, hem şirketler hem de doğrudan satıcılar açısından önemli yenilikler içeriyor.
1. Yönetmeliğin Amacı ve Kapsamı
Yeni yönetmelik, doğrudan satış sistemlerine ilişkin uygulama usul ve esasları belirliyor.
Kapsama girenler:
-
Doğrudan satış sistemleri
-
Doğrudan satış şirketleri
-
Doğrudan satış faaliyetleri
Ancak, kazanç planı kapsamında menfaat sağlanmayan üçüncü taraf satışları kapsam dışında tutuluyor.
2. Temel Tanımlar
Yönetmelikte dikkat çeken tanımlar arasında şunlar yer alıyor:
-
Doğrudan Satış: Satıcının, tüketiciye doğrudan veya şirket aracılığıyla yaptığı ve menfaat elde ettiği satış.
-
Doğrudan Satıcı: Bağımsız şekilde ürün/hizmet tanıtan ve kazanç planı çerçevesinde gelir elde eden kişi veya kurum.
-
Doğrudan Satış Şirketi: Sistemi yöneten ve satış yapan sermaye şirketleri.
-
Giriş Paketi: Sisteme katılmak için satın alınan mal/hizmet paketi.
3. Sisteme İlişkin Esaslar
-
Sunulan ürün/hizmet pazarlanabilir ve yasal olmalı.
-
Yasaklı ürünler, sermaye piyasası araçları ve kripto varlıklar satılamaz.
-
Yanıltıcı vaatler, baskı veya aldatma ile sisteme dahil etme yasaktır.
-
Kazanç esas olarak ürün/hizmet satışından gelmeli, yeni üye kazanımı ana gelir kaynağı olamaz.
-
Doğrudan satıcılara sağlanan menfaatler, yıllık net satışların %50’sini aşamaz.
-
Yeni üye girişinden sağlanan menfaatler toplam menfaatlerin %30’unu aşamaz.
4. Şirketler İçin Zorunluluklar
-
En az 10 milyon TL ödenmiş sermaye şartı.
-
3 milyon TL tutarında bloke hesap zorunluluğu.
-
Doğrudan satış yetki belgesi alınmadan faaliyete başlanamaz.
5. Satıcıların Sisteme Katılım ve Ayrılma Hakkı
-
18 yaş altı, fiil ehliyeti olmayanlar ve şirket ortak/yöneticileri ile yakın akrabaları satıcı olamaz.
-
Satıcılardan giriş paketi dışında zorunlu bedel alınamaz.
-
Satıcı, 30 gün içinde yükümlülük altına girmeden sistemden ayrılabilir; şirket, kullanılmamış malları iade almak ve bedelini ödemek zorundadır.
6. Yetki Belgesi Başvurusu
Başvuru için:
-
Ticaret sicili gazetesi
-
Ortak ve yönetici listesi
-
Bloke hesap belgesi
-
Vergi levhası
-
Kazanç planı detayları
-
Mali tablolar
-
Fiyat listesi
-
Bilgilendirme sistemi şeması
gibi belgeler istenir.
7. Denetim ve Yaptırımlar
Ticaret Bakanlığı denetim yetkisine sahiptir. Şartları ihlal edenlerin yetki belgeleri iptal edilebilir ve idari para cezaları uygulanabilir.
8. Yürürlük ve Geçiş Süreci
Mevcut doğrudan satış şirketleri, yürürlük tarihinden itibaren belirlenen süre içinde düzenlemelere uyum sağlamak zorundadır.
Sonuç:
Bu yönetmelik, doğrudan satış sektöründe şeffaflık, tüketici haklarının korunması ve adil rekabetin sağlanması açısından önemli bir adım. Şirketlerin yeni kurallara uyum sürecini hızla tamamlaması, satıcıların ise hak ve yükümlülüklerini net olarak bilmesi büyük önem taşıyor.