ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri kapsamında, Bakanlığın doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği bazı yapım işlerinde sözleşme yapılmadığını ortaya koymuştur. Doğrudan temin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda yer almayan, istisnai bir alım yöntemi olarak tanımlanmakta ve bu yönteme ilişkin düzenlemeler Kanun’un 22’nci maddesinde bulunmaktadır. Bu madde, belirli parasal limitler dâhilinde yapılan alımları ve temsil ile ağırlama faaliyetlerini kapsamaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22.1.1.3’üncü maddesine göre, doğrudan teminle gerçekleştirilen alımlarda genellikle yazılı sözleşme yapılması zorunlu değildir. Ancak, belirli iki durumda idarenin karşı tarafla yazılı sözleşme imzalaması gerekmektedir: Birincisi, mal teslimi veya hizmetin belirli bir süre gerektirmesi; ikincisi ise, 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin (c) bendi kapsamında yapılan alımlar. 2021 yılında Bakanlığın merkez binasında doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen bazı yapım işlerinin, süre gerektirmesine rağmen sözleşmesiz yapılması, yasal düzenlemelere aykırı bir durum olarak değerlendirilmiştir.

BULGU: Doğrudan Temin İle Gerçekleştirilen Bazı Yapım İşlerinde Sözleşme Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Bakanlığın 2021 yılında doğrudan temin ile gerçekleştirdiği bazı yapım işlerinde sözleşme yapılması zorunluluğuna uyulmadığı görülmüştür.
Doğrudan temin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda ihale usulleri arasında sayılmamış, istisnai bir alım yöntemi olarak anılan Kanun’un 22’nci maddesinde düzenlenmiştir ve bu maddede yer alan parasal limit dâhilinde yapılan alımlar ile temsil ve ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılan alımları kapsamaktadır.
Doğrudan temin yönteminde yazılı sözleşme yapılmasının zorunlu olup olmadığına ilişkin açıklama Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22.1.1.3’üncü maddesinde yer almaktadır. Buna göre kural olarak doğrudan temin ile yapılan alımlarda yazılı sözleşme yapılması zorunlu değildir. Ancak aşağıdaki iki durumda idarenin karşı tarafla yazılı sözleşme imzalaması zorunludur:
1-Alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin veyahut yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi (ifası zaman alacak işlerde),
2-4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda.
Bakanlığın merkez binasında 2021 yılı içinde doğrudan temin yöntemiyle yaptırılan muhtelif yapım işlerinin bir kısmı belli bir süreyi gerektirdiği halde sözleşme imzalanmadığı görülmüştür. Söz konusu yapım işlerinin yazılı sözleşme yapılmadan doğrudan temin usulüyle yaptırılmasının yasal düzenlemeye uygun olmadığı düşünülmektedir.