|
ÖZET: Doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarında, ilgili belgelerin eksikliği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, büyükşehir ilçe belediyeleri tarafından yapılan bu alımlarda, muayene ve kabul komisyonu tutanağı ya da kabul işleminin idare tarafından yapılması durumunda gerekli belgelerin düzenlenmediği görülmüştür. Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin 49. maddesi, doğrudan temin usulüyle yapılan alımlarda, onay belgesi, piyasa fiyat araştırması tutanağı, fatura gibi belgelerin yanı sıra muayene ve kabul komisyonu tutanağının da ödeme belgesine eklenmesi gerektiğini belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, kamu idaresinin doğrudan temin usulüyle gerçekleştirdiği alımlarda, bu belgelerin ödeme belgelerine eklenmediği tespit edilmiştir. İdarenin cevabında, taşınır işlem fişinin kanıtlayıcı belge olarak kabul edildiği ifade edilse de, bu durumun mevzuat gerekliliklerini karşılamadığı anlaşılmaktadır. Mal ve hizmet alımlarında, muayene ve kabul komisyonu tutanağının ya da idarenin düzenlediği belgelerin ödeme belgelerine eklenmesi zorunludur. Sonuç olarak, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca, doğrudan temin usulüyle yapılan mal ve hizmet alımlarında, belirtilen belgelerin eksiksiz olarak düzenlenmesi ve ödeme belgelerine eklenmesi gerekmektedir. Bu durum, kamu idaresinin harcama süreçlerinin şeffaflığını ve denetlenebilirliğini artırmak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Doğrudan Temin ile Gerçekleştirilen Mal ve Hizmet Alımlarında Malın İdareye Teslim Edildiğine Dair Belge Düzenlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye birimlerince, doğrudan temin usulüyle gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarında muayene ve kabul komisyonu tutanağı veya kabul işleminin idarece yapılması halinde idarece düzenlenmiş herhangi bir belgenin bulunmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin 49’uncu maddesinde, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre doğrudan temin usulüyle yaptırılacak mal ve hizmet alımları ödemelerinde: Onay Belgesi, Piyasa Fiyat Araştırması Tutanağı, düzenlenmesi gerekli görülmüş ise sözleşme, Fatura, muayene ve kabul komisyonu tutanağı veya kabul işleminin idarece yapılması halinde ise idarece düzenlenmiş belge ve taşınır işlem fişinin ödeme belgesine bağlanacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, İdarenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre doğrudan temin usulü ile gerçekleştirdiği mal ve hizmet alımlarında ödeme belgesine muayene ve kabul komisyonu tutanağı veya kabul işleminin idarece yapılması halinde ise idarece düzenlenmiş herhangi bir belgenin eklenmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, 4734 sayılı Kanunun 22/d maddesi ile gerçekleştirilen mal alımlarında Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 4. maddesinde Taşınır İşlem Fişi kanıtlayıcı belge niteliğinde sayıldığı, hizmet alımlarının bir kısmında ise hakediş raporu düzenlenmekte olduğu, söz konusu belgenin hizmetin yapıldığını ispat eden belge niteliği arz ettiği, 49’uncu maddesinde hizmet alımlarında muayene ve kabul komisyonu tutanağı ve idarece düzenlenmiş bir belgenin tercih edileceği hükme bağlandığı ifade edilmiştir.
İdare cevabında, konu bağlamından çıkarılarak faklı mecralara götürülmektedir. Bulguda Taşınır İşlem Fişlerinin ödeme emrine eklenmediğinden söz edilmemiştir. Mal veya hizmet alımları fark etmeksizin 4734 sayılı Kanunun 22/d maddesi ile gerçekleştirilen alımlarda muayene ve kabul komisyonu tutanağı veya malın idareye teslim edildiğine ilişkin bir belge veya hizmetin idarece kabul edildiği gösteren bir belgenin ödeme belgesine bağlanması gerekmektedir. Ayrıca mal alımlarında Taşınır İşlem Fişlerinin de ödeme belgesi ekinde bulunması mevzuat hükmü gereğidir.
Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanununun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre doğrudan temin usulüyle gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarına ait ödemelerde mevzuatta belirlenmiş belgelerle birlikte muayene ve kabul komisyonu tutanağı veya kabul işleminin idarece yapılması halinde ise idarece düzenlenmiş belgenin düzenlenerek ödeme belgesine bağlanması gerekmektedir.