ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen bazı mal ve hizmet alımlarında, işin süresinin belirli olmasına rağmen sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesi, bu tür alımların belirli bir tutarı aşması durumunda sözleşme yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, sözleşmesiz gerçekleştirilen alımların varlığı dikkat çekmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde yapılan değişiklikler, belli bir süre gerektiren alımlarda sözleşme imzalanmasını zorunlu hale getirmiştir. Bu durum, yüklenicinin işin şartlarına uygun olarak zamanında yerine getirilmesini sağlamak ve olası sorunlarda caydırıcı yaptırımların uygulanabilmesi açısından önem arz etmektedir. Sözleşme yapılmaması, hem idarenin hem de yüklenicinin haklarını riske atmaktadır.

İdarenin, gelecekteki alımlarda sözleşme yapılmasına özen göstereceği ifade edilmiştir. Bu bağlamda, doğrudan temin ile gerçekleştirilen alımlarda sözleşme düzenlenmesi, yasal gerekliliklerin yanı sıra, işin kalitesinin ve zamanında teslimatının sağlanması açısından da kritik bir öneme sahiptir.

BULGU: Doğrudan Temin ile Yapılan ve Gerçekleşmesi Belli Süreyi Gerektiren Mal ve Hizmet Alımlarında Sözleşme Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından doğrudan temin ile gerçekleştirilen bazı mal ve hizmet alımlarında, işin kapsamı belirli bir süreyi ihtiva etmesine rağmen sözleşme yapılmadığı görülmüştür.

Doğrudan teminle ihtiyaçların karşılanması yöntemi 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan düzenlemenin 22/d maddesine göre, Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin 01.01.2024-01.02.2024 tarihleri arası 431.810,00 TL; 01.02.2024-31.01.2025 arası için 622.756,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımları ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüyle karşılanabilir.

22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan Temine İlişkin Açıklamalar” başlıklı 22.1.1.3’üncü maddesinde; alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğu belirtilmişti.

11.07.2023 tarih ve 32245 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22’nci, maddesi mülga edilmiştir. Aynı tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Alımlara İlişkin Uygulama Esasları” başlıklı 4’üncü maddesinde teslimi, sunumu veya yapımı belli bir süreyi gerektiren alımlarda sözleşme imzalanmasının zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır.

Belli bir süreyi gerektiren tedariklerde sözleşme düzenlenmesi, yüklenicinin işi zamanında idare istek ve talepleri doğrultusunda işin şartlarına uygun bir şekilde yerine getirmesini sağlayacak, eksik, kusurlu veya hatalı durumların ortaya çıkması durumunda sözleşmedeki cezai yaptırımların caydırıcı özelliği ortaya çıkacaktır.

Yapılan incelemede, sözleşmesinin ifası belirli süreyi gerektiren alımların doğrudan temin ile tedariki sırasında sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu alımlar, aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Tablo 9: Sözleşme Yapılmadan Doğrudan Teminle Yapılan Alımlar

İlgili Müdürlük İşin Adı AlımTarihi Alım
Türü
Tutarı (KDV Hariç TL)
Park ve Bahçeler Müdürlüğü Millet Bahçesi Dolap ve Raf Yapımı 22.01.2024 Mal 384.997,90
Fen İşleri Müdürlüğü Madeni Yağ Alımı 14.06.2024 Mal 597.025,97
Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü Dezavantajlı Ailelere Dağıtılmak Üzere 22.08.2024 Mal 560.000,00
Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü Taziyelerde Kullanılmak Üzere 22.08.2024 Mal 594.000,00
Fen İşleri Müdürlüğü Asfalt Emülsiyon Hazırlama Tesisinde Kullanılmak Üzere 18.07.2024 Mal 311.182,00
Park ve Bahçeler
Müdürlüğü
Bakım Onarımın Yapılmasında
Kullanılmak Üzere
2.10.2024 Mal 608.000,81
Bilgi İşlem
Müdürlüğü
Merkez Bina Konferans Salonu Ses
Sistemi
2.10.2024 Mal 590.400,00
İdari ve Mali İşler
Destek Hizmetleri
Merkez İdari Bina Temizlik İhtiyaçları İçin 4.11.2024 Mal 582.900,00
Park ve Bahçeler
Müdürlüğü
Kaynak Atölyesinde Kullanılmak
Üzere
11.11.2024 Mal 498.110,00
Kültür ve Sosyal
İşler Müdürlüğü
Müdürlük ve Açılacak Olan Sanat Evinin İhtiyacı 19.11.2024 Mal 472.300,00
Sosyal Yardım İşleri
Müdürlüğü
Evde Temizlik Hizmetlerinde
Kullanılmak Üzere Temizlik
Malzemesi Alımı
22.11.2024 Mal 445.500,00
Park ve Bahçeler
Müdürlüğü
Parklarda Çöp Kovalarının
Yenilenmesi
2.12.2024 Mal 615.000,00
Kültür ve Sosyal
İşler Müdürlüğü
İnsan Kaynakları Programı
Organizasyon Hizmeti Alımı
24.01.2024 Hizmet 240.000,00
Basın Yayın ve
Halkla İlişkiler
Müdürlüğü
46 Gazeteciye Sivil Havacılık İha-1 Uçuş Eğitiminin Verilmesi 6.02.2024 Hizmet 158.999,92
Fen İşleri Müdürlüğü Agrega Mıcır Nakliye İşi 25.02.2024 Hizmet 621.000,00
İdari ve Mali İşler
(Destek Hizmetle
İSG Kurul Raporu Gereği Elektrik İç Tesisat Uygunluk Raporlarının
Hazırlanması
4.03.2024 Hizmet 348.500,00
Kadın ve Aile
Hizmetleri
Müdürlüğü
8 Mart Dünya Kadınlar Günü Programı 12.03.2024 Hizmet 238.600,00
Basın Yayın ve
Halkla İlişkiler
Müdürlüğü
Mersin Akdeniz Spor Yatırımları ve Hizmetleri Araştırma Anketi 2.03.2024 Hizmet 610.000,00
Basın Yayın ve
Halkla İlişkiler
Müdürlüğü
Mersin Akdeniz Gençlik Profili Araştırması Anketi 9.03.2024 Hizmet 610.000,00
Basın Yayın ve
Halkla İlişkiler
Müdürlüğü
Kentsel Dönüşüm ve Yerinde Dönüşüm Alanında Kamuoyu
Yoklaması Anket Çalışması
25.03.2024 Hizmet 580.000,00
Sosyal Yardım İşleri
Müdürlüğü
Ramazan Ayında İhtiyaç Sahiplerine
İftar Yemeği Organizasyonu
22.03.2024 Hizmet 620.000,00
Sosyal Yardım İşleri
Müdürlüğü
Taziye Hizmetlerinde Kullanılan Çadır
Bakım ve Onarımı
14.03.2024 Hizmet 440.000,00
Kültür ve Sosyal
İşler Müdürlüğü
Ramazan Etkinlikleri Organizasyon Hizmet Alımı 27.03.2024 Hizmet 610.000,00
Bilgi İşlem
Müdürlüğü
Belediye Santrali IP Uyum Özellikleri Kazanması Yenileme ve Gereksinimi Olan Parçalar 27.03.2024 Hizmet 358.135,00
Kültür ve Sosyal
İşler Müdürlüğü
Akdeniz Belediyesi 3.Esenli Üzüm Festivali Sanatçı ve Organizasyon Hizmeti Alımı 23.07.2024 Hizmet 2.297.500,00
Kültür ve Sosyal
İşler Müdürlüğü
Akdeniz Belediyesi İncir Festivali
Sanatçı ve Organizasyon Hizmeti
Alımı
12.08.2024 Hizmet 1.410.500,00
Kültür ve Sosyal
İşler Müdürlüğü
Akdeniz Belediyesinin Yaz Okulu Sertifika Töreni Organizasyonu 16.08.2024 Hizmet 458.000,00
Kültür ve Sosyal
İşler Müdürlüğü
Akdeniz Barış ve Kültür Festivali
Sanatçı ve Organizasyon Hizmet Alımı
1.10.2024 Hizmet 2.890.000,00
Kültür ve Sosyal
İşler Müdürlüğü
Belediyenin Düzenlediği Sinema
Gösterimi Kurulum ve İkramlıklar
Organizasyonu
19.11.2024 Hizmet 598.000,00
Kültür ve Sosyal
İşler Müdürlüğü
Belediyenin Düzenlediği Film
Gösterimi Organizasyonu
19.11.2024 Hizmet 609.000,00
Kültür ve Sosyal
İşler Müdürlüğü
Akdeniz Dünya Çocuk Hakları Günü Organizasyon Hizmeti Alımı 21.11.2024 Hizmet 385.000,00
Kadın ve Aile
Hizmetleri
Müdürlüğü
25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Günü Etkinliğinde
Kullanılmak Üzere
26.11.2024 Hizmet 381.000,00
Kültür ve Sosyal
İşler Müdürlüğü
Van Turizm ve Seyahat Fuarında Belediyenin Stand Konstrüksiyon Kurulumu Alınması İşi 2.12.2024 Hizmet 613.000,00
Kültür ve Sosyal
İşler Müdürlüğü
Van Turizm ve Seyahat Fuarında Belediyenin Organizasyon ve Ulaşım Hizmet Alımı İşi 2.12.2024 Hizmet 2.485.000,00
Sosyal Yardım İşleri
Müdürlüğü
3 Aralık Dünya Engelliler Günü Etkinliği Organizasyon Hizmeti Alımında Kullanılmak Üzere 5.12.2024 Hizmet 450.000,00
Kültür ve Sosyal
İşler Müdürlüğü
İklim Krizi, Kirlilik ve Biyoçeşitlilik Çalıştayı Organizasyon Hizmeti Alımı 5.12.2024 Hizmet 610.000,00
Tarımsal Hizmetler
Müdürlüğü
Tarımın Kalkındırılması, Ulusal ve
Uluslararası Arenada Tanıtılması İşi
16.12.2024 Hizmet 1.486.000,00
Tarımsal Hizmetler
Müdürlüğü
Tarımın Kalkındırılması, Ulusal ve
Uluslararası Arenada Tanıtılması İşi
16.12.2024 Hizmet 615.000,00
Kültür ve Sosyal
İşler Müdürlüğü
Akdeniz Belediyesi ”Akdeniz Birlikte Güzel Kadın Emeği Yılbaşı Çarşısı” Organizasyon Hizmeti Alımı 30.12.2024 Hizmet 595.000,00

Kamu İdaresinin cevabında, bulguda tespit edilen hususa ilişkin olarak, bundan sonraki alımlarda sözleşme yapılmasına daima özen gösterileceği ifade edilmiştir.

Doğrudan temin ile gerçekleştirilen ve ifası belirli bir süre gerektiren mal ve hizmet alımı ile yapım işlerinde, yüklenici ile sözleşme akdedilmemiş olması anılan Tebliğ düzenlemesine uygun değildir. Yüklenicinin işi zamanında idare istek ve talepleri ile işin şartlarına uygun bir şekilde yerine getirmesini sağlamak için sözleşme yapılması gerekmektedir.