|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde doğrudan temin kapsamında gerçekleştirilen alımlarda hakediş raporlarının düzenlenmediğini ortaya koymuştur. Yapım işleri ve hizmet alımlarında, sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüt edilen bedellerin ödemeleri, gerekli hakediş raporları olmadan gerçekleştirilmiştir. Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği, harcamaların belgelenmesi ve muhasebeleştirilmesi için gerekli olan kanıtlayıcı belgeleri belirlemekte ve hakediş raporlarının düzenlenmesini zorunlu kılmaktadır.
Yönetmelik gereğince, ihaleli veya doğrudan temin yoluyla yapılan işlerde, yükleniciye ödenecek tutarların hesaplanabilmesi için hakediş raporlarının düzenlenmesi şarttır. Bu raporlar, ilgili belgelerle birlikte imzalanarak yetkili makamlarca onaylanmalıdır. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu da, muhasebe yetkililerinin ödeme aşamasında gerekli belgeleri kontrol etme yükümlülüğünü vurgulamaktadır. Denetim bulguları, doğrudan temin ile yapılan ödemelerde hakediş raporlarının eksik olduğunu göstermektedir. Kamu idaresi, bu tespitler doğrultusunda gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Dolayısıyla, mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesi ve hakediş raporlarının eksiksiz bir şekilde düzenlenerek ödeme dosyalarına eklenmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Doğrudan Temin Kapsamında Gerçekleştirilen Alımlarda Hakediş Düzenlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Doğrudan temin ile gerçekleştirilen yapım işleri ile hizmet alımlarında, sözleşme hükümlerine göre yerine getirilen taahhütlere yönelik bedellere ilişkin hakediş raporu düzenlenmeden ödeme yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; bu Yönetmelik’in amacının, mahalli idarelerde malî işlemlerin gerçekleştirilmesi ve muhasebeleştirilmesi kapsamında, harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeleri ve bunlardan bu Yönetmelikte düzenlenmesi gerekenlerin şekil ve türlerini belirlemek olduğu ifade edilmiştir.
Mezkur Yönetmelik’in “Hakediş raporu” başlıklı 6’ncı maddesinde ihale veya doğrudan temin usulüyle yapılacak yapım işleri ile hizmet alımlarında, sözleşme hükümlerine göre yerine getirilen taahhütlerin bedellerinin ödenmesinde Yapım İşleri Hakediş Raporu ile Hizmet İşleri Hakediş Raporunun düzenleneceği; Yapım İşleri Hakediş Raporunun, yapım işlerinde yükleniciye ödenecek ara ve kesin hakediş tutarının hesaplanmasına esas olan belgelerden oluştuğu ve yapımın türüne göre ilgili sayfalar ve gerekli görülen diğer belgeler düzenlenerek yüklenici ve yapı denetim elemanlarınca imzalanacağı ve yetkili makamca onaylanacağı; Hizmet İşleri Hakediş Raporunun ise hizmet işlerinde yükleniciye ödenecek ara ve kesin hakediş tutarının hesaplanmasına esas olan belgelerden oluştuğu ve hizmetin türüne ve işin özelliğine göre yalnızca ilgili sayfalar ve gerekli görülen diğer belgeler düzenlenerek yüklenici ve kontrol elemanlarınca imzalanacağı ve yetkili makamca onaylanacağı hüküm altına alınmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; muhasebe yetkililerinin ödeme aşamasında, ödeme emri belgesi ve eki belgeleri üzerinde yetkililerin imzasını, ödemeye ilişkin ilgili mevzuatında sayılan belgelerin tamam olmasını, maddi hata bulunup bulunmadığı ve hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri kontrol etmekle yükümlü olduğu, aynı maddenin devamında ise, muhasebe yetkililerinin yukarıda sayılan konulara ilişkin hata veya eksiklik bulunması halinde ödeme yapamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, mahalli idarelerce, ihaleli veya doğrudan temin ile yapılacak yapım işleri ve hizmet alımlarında, sözleşme hükümlerine göre yerine getirilen taahhütlerin bedellerinin ödenebilmesi için ilgisine göre Yönetmelik’te ifade edilen hakediş raporlarından birinin düzenlenmesi gerektiği ve bu belgeler temin edilmeden de muhasebe yetkilisinin ödeme yapamayacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemelerde; doğrudan temin ile gerçekleştirilen yapım işleri ve hizmet alım bedellerinin ödenmesinde ilgili hakediş raporları düzenlenmeden ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, bulguda belirtilen tespitlere uygun hareket edileceği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, söz konusu mevzuat hükümlerinin uygulanması zorunlu olup denetime esas bilgi ve belgeler ile hakediş raporlarının eksiksiz bir şekilde düzenlenerek ödeme dosyalarına eklenmesi gerekmektedir.