|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı doğrudan temin alımlarının belirli bir süreyi kapsamasına rağmen bu alımlarla ilgili sözleşme yapılmadığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesi, idarelerin ihtiyaçlarını ilan ve teminat olmaksızın doğrudan temin usulüyle karşılayabileceği durumları belirlemektedir. Ancak, aynı kanunun 46. maddesi, yapılan tüm ihalelerin sözleşmeye bağlanması gerektiğini vurgulamaktadır.
Doğrudan temin usulü, 4964 sayılı Kanun ile ihale usulü olmaktan çıkarılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 22. maddesi, belli bir süre gerektiren mal veya hizmet alımlarının sözleşmeye bağlanmasının zorunlu olduğunu belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, bu tür alımlar için sözleşme imzalanmadığı tespit edilmiştir. Mevzuat hükümleri göz önüne alındığında, belirli bir süreyi kapsayan doğrudan temin alımlarında sözleşme yapılmasının, olası ihtilafların önlenmesi açısından uygun olacağı düşünülmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve şeffaflık açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Doğrudan Temin Kapsamında Yapılan Bazı Alımların Belli Bir Süreyi İhtiva Etmesine Rağmen Sözleşmeye Bağlanmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin yapmış olduğu bazı doğrudan temin alımlarının belli bir süreyi içermesine rağmen söz konusu alımlarla ilgili sözleşme yapılmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinde, Kanunun kapsamına giren idarelerin hangi hallerde ihtiyaçlarını ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulüyle temin edebileceği tahdidi olarak sayılmıştır. Kanun kapsamında yapılacak alımlarda sözleşme imzalanma zorunluluğu “İhalenin sözleşmeye bağlanması” başlıklı 46’ncı maddesinde,
“Yapılan bütün ihaleler bir sözleşmeye bağlanır. Sözleşmeler idarece hazırlanır ve ihale yetkilisi ile yüklenici tarafından imzalanır.
II
şeklinde belirtilmiştir. 4734 sayılı Kanun’un ilk halinde bir ihale usulü olan doğrudan temin usulü 4964 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 12’nci maddesi ile bir ihale usulü olmaktan çıkarılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Doğrudan temine ilişkin açıklamalar” başlıklı 22’nci maddesinin 22.1.1.3 numaralı alt bendinde, “Bu madde kapsamında alımı yapılacak malın teslimi veya hizmetin ya da yapım işinin belli bir süreyi gerektirmesi durumunda, alımın bir sözleşmeye bağlanması zorunlu olup bir defada yapılacak alımlarda sözleşme yapılması idarelerin takdirindedir. Buna karşılık, 22’nci maddenin (c) bendi kapsamında yapılan alımlarda ise madde metninde belirtildiği üzere sözleşme yapılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede doğası gereği hizmet alımları ile yapım işlerinin belli bir süreyi ihtiva eden alımlar için herhangi bir sözleşme imzalanmadığı görülmüştür. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, belirli bir süreyi ihtiva eden doğrudan temin alımlarında ihtilafları da önlemek için sözleşme imzalanmasının mevzuata uygun olacağı değerlendirilmektedir.