|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı mal ve hizmet alımlarının, parasal limitlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, idarelerin ihalelerde saydamlık, rekabet, eşit muamele gibi temel ilkeleri gözetmekle yükümlü olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği ve açık ihale usulünün esas olduğu vurgulanmaktadır.
Kanunun 22. maddesi, büyükşehir belediyeleri için on beş milyar, diğer idareler için beş milyar Türk lirasını aşmayan ihtiyaçların doğrudan temin usulüyle karşılanabileceğini ifade etmektedir. 2024 yılı için belirlenen parasal limitler, büyükşehir belediyeleri için 622.756,00 TL, diğer idareler için ise 207.453,00 TL olarak güncellenmiştir. Yapılan incelemelerde, çeşitli alımların bu limitler altında kalacak şekilde kısımlara ayrılarak doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu uygulamanın amacının yerel esnafın festivale katkı sağlaması olduğunu belirtmiş, ancak bu durumun mevzuata aykırı olduğu ifade edilmiştir. İdarelerin, ihtiyaçlarını önceden belirleyerek ve belirli bir plan dahilinde Kamu İhale Kanunu’na uygun olarak temin etmeleri gerektiği sonucuna varılmıştır. |
BULGU: Doğrudan Temin Limitlerinin Altında Kalmak Amacıyla Alımların Kısımlara Bölünmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Açık ihale usulü ile gerçekleştirilmesi gereken bazı mal ve hizmet alımlarının, parasal limitlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadıkça mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin bir arada ihale edilemeyeceği ve eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu, diğer ihale usullerinin Kanun’da belirtilen özel hallerde kullanılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun’un “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesinin (d) bendinde; büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin on beş milyar, diğer idarelerin beş milyar Türk lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımları için ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulüne başvurulabileceği belirtilmiştir. Kanun metninde yer alan parasal limitler her yıl Kamu İhale Kurumu tarafından güncellenmekte olup 2024 yılı için uygulanacak limitler; 24.01.2024 tarihli ve 32439 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/1 numaralı Kamu İhale Tebliği ile büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idareler için 622.756,00 TL, diğer idareler için 207.453,00 TL olarak belirlenmiştir.
Kamu İdaresinin 2024 yılı içerisinde 4734 sayılı Kanun’un 22/d bendi kapsamında gerçekleştirdiği harcamaların incelenmesi neticesinde; Kurşunlu Mahallesi 277 ada 8 ve 9 parsellerde yapılan çevre düzenleme işleri, Gönül Dağı kamp ve karavan alanına yapılan imalatlara ilişkin malzemeler, sucuk festivali kapsamında yapılan taşıt kiralamaları ve sucuk alımları, motorin alımları ile promosyon, inşaat, sarf malzemeleri gibi niteliği itibariyle bütünlük arz eden veya aynı ihale konusu içinde yer alabilecek olan mal ve hizmet alımlarının, parasal limitleri aşmamak amacıyla mevzuata aykırı bir şekilde kısımlara ayrılarak açık ihale usulü yerine doğrudan temin yöntemiyle aynı yükleniciden gerçekleştirildiği görülmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, alımların bulguda belirtilen şekildeki yapılmasındaki amacın ilçedeki tüm esnafın festivale katkı ve katılımını sağlamak olduğu, firma-kişi ayrımı gözetmeksizin ilgili alanda faaliyet gösteren tüm kişi ve firmalardan alım yapıldığı ve bundan sonraki dönemde gerekli dikkat ve özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresinin; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak için aynı veya niteliği itibariyle bütünlük sağlayabilecek alımlarını doğrudan temin usulüyle gerçekleştirmek amacıyla parasal limitlerin altında kalacak şekilde kısımlara bölmemesi gerekir. İhtiyaçların önceden belirlenip, belirli bir plan dahilinde 4734 sayılı Kanun’da yer alan hükümlere göre temin edilmesi gerekmektedir.