BULGU: Doğrudan Temin Suretiyle Yapılan Alımlarda İş Tanımının Açık Olmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin doğrudan temin suretiyle gerçekleştirdiği mal ve hizmet alımlarında işin tanımının açık, anlaşılabilir ve tereddüte meydan vermeyecek şekilde yapılmadığı görülmüştür.
4734 sayılı İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinde belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabileceği belirtilmiş, Kamu İhale Genel Tebliğinde de ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır. Doğrudan temin yöntemiyle ihtiyaçların karşılanmasında onay belgesi düzenlenmesi, onayı takiben ihale yetkilisince görevlendirilen kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılması ve buna ilişkin belgelerin dayanakları ile birlikte onay belgesine eklenmesi zorunludur. Gerek Kanun gerekse Kamu İhale Genel Tebliğinde belirtilen hususlara göre doğrudan temin suretiyle alım şekli ihale olmamakla birlikte ihtiyaçların en uygun fiyatla temin edilmesi amacıyla piyasa araştırması yapılarak alımlar gerçekleştirilmelidir. Piyasa araştırması da yazılı teklif alınarak yapılır. Teklif hazırlanırken tereddüt olmayacak şekilde ifade edilmeli ve böylece teklif veren neye teklif verdiğini bilmelidir. Bunu sağlamanın yolu da doğrudan temin suretiyle yapılacak alımlara esas tekliflerdeki mal, yapım ve hizmetin tanımının açık ve anlaşılabilir olması ve gerekirse teknik şartname düzenlenmesidir. Yapılan incelemede bunun sağlanmadığı görülmüştür. Örnek olarak bazı alımlara ilişkin bilgiler tabloda verilmiştir.
Doğrudan temin teklif mektuplarında işin tanımının açık ve anlaşılabilir olması sağlanmalıdır.
Tablo 10: Doğrudan Temin Suretiyle Yapılan Bazı Harcamalar
| Ödeme No | Birim | İş Kaleminin Adı ve Açıklaması |
Olması Gereken |
| 5442 | İmar ve Şehircilik Müdürlüğü |
Örenlik Köyü 101 Ada 40-42 ve 176 Ada 1-2 nolu parsellerde imar uygulaması |
Teknik şartnamesi olmalı, şartnamede işin kapsamı, süresi gibi ayrıntılara yer verilmelidir. |
| 5452 | Destek Hizmetleri Müdürlüğü |
Hizmet araçlarına lastik alımı | Teknik şartnamesi olmalı ve şartnamede lastik ebatları dışında, lastiklerde bulunması gereken minimum özellikler açıkça belirtilmelidir. (Üretim yılı, yol tutuş değerleri, yakıt değerleri, A, B vs.) |
| 5231 | Temizlik İşleri Müdürlüğü |
Çöp Konteynırı alımı | Teknik şartnamesi olmalı ve teslim tarihi, konteynırın türü (biçimi) malzeme |
| bileşimi gibi daha açıklayıcı bilgilere yer verilmelidir. | |||
| 3738 | Başkanlık | 7” Tablet Alımı | Tabletlerin ebatları dışında yazılım özelliklerine teknik şartnamesinde yer verilmelidir. |
| 147 | Başkanlık | 10” Tablet Alımı | Tabletlerin ebatları dışında yazılım özelliklerine teknik şartnamesinde yer verilmelidir. |
| 1620 | Başkanlık | İthal Kömür Alımı | Teknik şartname hazırlanmalı, kömürün kalori değeri gibi açıklayıcı bilgilere yer verilmelidir. |
| 5308 | Başkanlık | Van Gölü Avrupa Tanıtım Hizmet Bedeli |
Teknik şartname hazırlanmalı, hangi araçlarla ne kadar süreyle tanıtım yapılacağı gibi açıklayıcı bilgilere yer verilmelidir. |
| 2225 | Fen İşleri Müdürlüğü |
Kilitli Beton Parke ve Bordür Alımı |
Teknik şartname hazırlanmalı, parke ve bordürün ebatları gibi açıklayıcı bilgilere yer verilmelidir. |
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki ilçe belediyelerinin doğrudan temin yoluyla gerçekleştirdiği mal ve hizmet alımlarında iş tanımının açık ve anlaşılır olmadığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı İhale Kanunu’na göre, doğrudan temin usulüyle alımların piyasa araştırması yapılarak gerçekleştirilmesi ve teknik şartnamelerin düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, bu şartların yerine getirilmediği ve alımlara ilişkin gerekli detayların belirtilmediği tespit edilmiştir. |