|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, bir belediye şirketinin doğrudan temin üst limitini aştığı mal alımlarının, Kamu İhale Kanunu’na uygun olarak ihale edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. İlgili kanunun 5. maddesi, idarelerin ihale süreçlerinde saydamlık, rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanımı gibi temel ilkelere uyması gerektiğini belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, şirketin 1.194.325,00 TL tutarındaki çikolata alımını doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği ve bu durumun mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir.
Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinde, büyükşehir belediyeleri için belirlenen doğrudan temin limitinin 622.756,67 TL olduğu ifade edilmektedir. Bu limitin aşılması durumunda, alımların temel ihale usulleri ile gerçekleştirilmesi zorunludur. Ayrıca, Kanun’un 60. maddesi, bu ilkelere aykırı hareket edenler için ceza sorumluluğu öngörmektedir. Dolayısıyla, belediye şirketinin gerçekleştirdiği bu alım, hem hukuki açıdan sorunlu hem de kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından sakıncalıdır. Sonuç olarak, belediye şirketinin alım süreçlerinin, Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir. Bu durum, hem yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de kamu güveninin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Doğrudan Temin Üst Limitinin Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Toplam tutarı doğrudan temin üst limitini aşan mal alımının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen temel ihale usulleri ile ihale edilmesi gerekirken idarece doğrudan teminle gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; idarelerin bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un doğrudan temin başlıklı 22’nci maddesinin (d) fıkrasında büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 2024 yılı için 622.756 67,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir.
Kanun’un “Görevlilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 60’ıncı maddesinde, Kanun’da belirtilen temel ilkelere aykırı olarak alım yapılmasına izin verenler ile alım yapanlar hakkında görevlilerin ceza sorumluluğu bulunduğu ifade edilmiştir.
Tablo 6: Üst Limiti Aşan Alım
| İşin Adı | Fatura Tarihi | Fatura No’su | Teslim Tarihi |
Tutar TL | KDV Dahil Tutar TL |
| Çikolata alımı | 05-04-2024 | GEM2024000000360 | 02.04.2024 | 1.182.500,00 | 1.194.325,00 |
Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere Şirket 1.194.325,00 TL’lik doğrudan temin limitini aşan mal ihtiyacını temel ihale usulleri yerine doğrudan temin suretiyle gerçekleştirmiştir. Bu alım usulü mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
Şirket tarafından yapılan alımların, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen “Temel İlkeler” çerçevesinde yine aynı Kanun’da düzenlenen usul ve esaslara göre temel ihale usulleri ile gerçekleştirilmesi gerekmektedir.