ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Kandıra Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen bazı mal ve hizmet alımlarında, ödeme emri belgelerine yalnızca fatura eklenmiş, gerekli kanıtlayıcı belgeler sağlanmamıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 33. maddesi, kamu harcamalarının belirlenen usul ve esaslara uygunluğunun onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, harcama talimatı doğrultusunda gerçekleştirilen işlemlerin belgelendirilmesi ve gerekli belgelerin hazırlanması, ilgili görevlilerin sorumluluğundadır.

Yönetmelik, ihale veya doğrudan temin usulüyle yapılan hizmet alımlarında, taahhütlerin bedellerinin ödenmesi için hakediş raporlarının düzenlenmesini şart koşmaktadır. Ancak, Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından yapılan bazı alımlarda, bu belgelerin eksikliği dikkat çekmektedir. Bu durum, kötü niyetli kullanımlara ve idare açısından çeşitli risklere yol açabilir. İdare, bu bulgulara ilişkin gerekli önlemleri alacağına dair bir yanıt vermiştir. Mevzuat gereği, ödeme emri belgelerine fatura dışında kanıtlayıcı belgelerin eklenmesi zorunludur.

BULGU: Doğrudan Temin Usulü ile Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında Ödeme Emri Belgesi Eklerinde Kanıtlayıcı Belgelerin Olmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kandıra Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğünce muhtelif zamanlarda gerçekleştirilen bazı mal ve hizmet alımlarında, ödeme emri belgesine fatura dışında kamu harcamalarının belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak yapıldığına ve gerçekleştirildiğine ilişkin kanıtlayıcı belgeler bağlanmamıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 33’üncü maddesinde:

Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerektiği;

Harcama talimatı üzerine, gerçekleştirme görevlilerinin; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürüteceği;

Giderin çeşidine göre aranacak gerçekleştirme belgelerinin şekil ve türlerinin mahallî idareler için İçişleri veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği;

Hususları düzenlenmiştir.

5018 sayılı Kanun’un ilgili maddesi uyarınca Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği yayımlanmıştır. Bu bağlamda, kanıtlayıcı belgeler, kamu harcamalarının belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak yapıldığına ve gerçekleştirildiğine ilişkin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca düzenlenip onaylanan belgeler olarak tanımlanarak Yönetmelik’in ikinci bölümünde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

Anılan Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde, ihale veya doğrudan temin usulüyle yapılacak yapım işleri ile hizmet alımlarında, sözleşme ve/veya şartname hükümlerine göre yerine getirilen taahhütlerin bedellerinin ödenmesinde hakediş raporlarının düzenleneceği ifade edilmiş; hizmet işlerinde yükleniciye ödenecek ara ve kesin hakediş tutarının hesaplanmasına esas olan belgelerden oluşan Hizmet İşleri Hakediş Raporunun, hizmet türüne ve işin özelliğine göre yalnızca ilgili sayfaları ve gerekli görülen diğer belgeler düzenlenerek yüklenici ve kontrol elemanlarınca imzalanıp, yetkili makamca onaylanarak tanzim edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde, Destek Hizmetleri Müdürlüğünce gerçekleştirilen bazı mal ve hizmet alımlarında ödeme emri belgesine fatura dışında kamu harcamalarının belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak yapıldığına ve gerçekleştirildiğine ilişkin kanıtlayıcı belgelerin bağlanmadığı görülmüştür. Söz konusu kayıt ve belgelerin olmaması, kötü niyetli kullanıma ve İdare açısından risklere sebebiyet verebilecektir.

İdare tarafından verilen cevapta, bulgu konusu hususa özen gösterileceği belirtilmiştir.

Anılan mevzuat hükümleri gereğince, ödeme emri belgesine fatura dışında kamu harcamalarının belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak yapıldığına ve gerçekleştirildiğine ilişkin kanıtlayıcı belgelerin bağlanması gerekmektedir.