| ÖZET: Büyükşehir ilçe belediyesinin doğrudan temin ve pazarlık usulleriyle mal alımlarına ilişkin ödenen bedellerin kanunla belirlenen parasal sınırları aştığı görülmektedir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un 21/f maddesinde belirtilen limitler dahilinde mal alımı işlemlerinin yürütülebilmesi için %10 sınırının dikkate alınması gerekmekte ve bu limitin aşılacağı durumlarda Kamu İhale Kurumundan onay alınmalıdır. Yapılan harcama tutarlarının tablosuna göre, mal alımları için 52.225.454,00 TL, hizmet alımları için ise 2.887.022,36 TL fazladan harcama yapılmıştır. Bu durumun ihale mevzuatına uygun olarak işlemlerin yürütülebilmesi için doğrudan temin kapsamındaki harcamalarda %10 sınırının dikkate alınması gerektiği ve sınırın aşılacağı durumlarda Kamu İhale Kurumu onayının alınmasının zorunlu olduğu görülmektedir. |
BULGU: Doğrudan Temin ve Pazarlık Usullerinde Belirtilen Parasal Sınıra Tabi İşler İçin Yapılan Harcamaların %10 Sınırını Aşması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu idaresinin doğrudan temin ve pazarlık usulleriyle yapmış olduğu mal alımlarına ilişkin ödenen bedellerin, kanunla belirlenen sınırları aştığı ve %10’u aşan kısım için Kamu İhale Kurumundan onay alınmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un “Pazarlık” başlıklı 21/f maddesinde İdarelerin yaklaşık maliyeti 1.439.543,00 TL’ye kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarını pazarlık usulüyle; “Doğrudan Temin” başlıklı 22/d maddesinde ise büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin 431.810,00 TL, diğer idarelerin 143.845,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçlarını doğrudan temin usulüyle giderebileceği belirtilmiştir. (KİK 2023/1 no lu tebliğ ile 2023 için belirlenen limitlere göre)
Aynı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde ise; Kanun’un 21 ve 22′ nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unun KİK’in uygun görüşü olmadıkça aşılamayacağı düzenlenmiştir.
Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, idarelerin 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddelerinde parasal limitleri belirlenen işler için yapacakları harcamaların yıllık toplamı konulacak ödeneklerin %10’unu aşmamalı, aşacak kısım için ise KİK’in onayı alınmalıdır.
Kurumun 2023 yılında 21/f ve 22/d kapsamında gerçekleştirdiği mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin ödenek ve harcama tutarlarını gösteren tabloya aşağıda yer verilmiştir. Tablo 9: Doğrudan Temin ve Pazarlık Kapsamındaki Alımlar ve Ödenekleri Toplamı
| Harcama Türü |
Toplam Ödenek (TL) |
%10 Sınırı (TL) |
22-d Harcama (TL) |
21-f Harcama (TL) | 21-f ve 22-d Harcama Toplamı (TL) |
%10’u aşan Harcama (TL) |
| Mal Alımları | 99.109.000,00 | 9.910.900,00 | 60.092.483,19 | 2.043.870,81 | 62.136.354,00 | 52.225.454,00 |
| Hizmet Alımları | 40.067.000,00 | 4.006.700,00 | 6.893.722,36 | 0.00 | 6.893.722,36 | 2.887.022,36 |
| Yapım İşleri | 44.040.000,00 | 4.404.000,00 | 0.00 | 0.00 | 0.00 | 0.00 |
| Toplam | 183.216.000,00 | 18.321.600,00 | 66.986.205,55 | 2.043.870,81 | 69.030.076,36 | 50.708.476,36 |
Tablo incelendiğinde, yapım işleri için doğrudan temin ve pazarlık usulleriyle harcama yapılmadığı, ancak mal alımları için konulan ödeneğin yaklaşık beş kat aşılarak 52.225.454,00 TL, hizmet alımları için ise konulan ödenek aşılarak 2.887.022,36 TL fazladan harcama yapıldığı anlaşılmaktadır. Tablonun geneline bakıldığında ise doğrudan temin ve pazarlık ile yapılan alımların, bu amaçla konulan toplam ödeneği 50.708.476,36 TL aştığı görülmektedir.
İhale mevzuatına uygun olarak işlemlerin yürütülebilmesi için doğrudan temin kapsamındaki harcamalarda %10 sınırının dikkate alınması, sınırın aşılacağı durumlarda ise Kamu İhale Kurumu onayının alınarak işlem yapılması gerekmektedir.