|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin doğrudan temin ve pazarlık usulü ile gerçekleştirdiği alımlarda Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınmadan %10’luk sınırın aşıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22’nci maddeleri, belirli parasal limitler dahilinde yapılan alımlarda bu sınırın aşılmaması gerektiğini vurgulamaktadır. Özellikle 21’inci maddede, 2024 yılı için yaklaşık maliyeti 2.076.108,00 TL’ye kadar olan mal ve hizmet alımlarının pazarlık usulü ile yapılabileceği belirtilmektedir.
Aynı şekilde, 22’nci maddede doğrudan temin usulü ile ilan yapılmaksızın alım yapılabileceği, büyükşehir belediyeleri için bu limitin 622.756,00 TL, diğer idareler için ise 207.453,00 TL olduğu ifade edilmektedir. Kanunun 62’nci maddesi, bu harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine konulacak ödeneklerin %10’unu aşamayacağını belirtmektedir. Ancak yapılan incelemeler, ilgili birimlerin bu kurallara uymadığını ve harcamaların %10 sınırını aştığını göstermektedir. Sonuç olarak, Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri doğrultusunda, alımların %10 sınırına dikkat edilmesi ve bu sınırın aşılması durumunda Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Kamu İdaresi, mevzuat hükümlerine uyulacağına dair bir yanıt vermiştir. |
BULGU: Doğrudan Temin ve Pazarlık Usulü ile Yapılan Alımlarda Kamu İhale. Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan %10’luk Sınırın Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22’nci maddelerine göre parasal limitler kapsamında yapılan alımlarda %10 sınırının aşılmasına rağmen Kamu İhale Kurumundan uygun görüş alınmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinde satın alma usullerinden pazarlık usulü ve türleri açıklanmış, birinci fıkranın (f) bendinde 2024 yılı için yaklaşık maliyeti 2.076.108,00 TL’ye kadar olan mal ve hizmet alımlarının bu usulle gerçekleştirilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Takip eden 22’nci maddesinde ise ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile ilan yapılabileceği açıklanmış ve ilgili maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 622.756,00 TL’ye kadar, diğer idarelerin ise 207.453,00 TL’ye kadar ihtiyaçlarını bu bent kapsamında temin edebileceği belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un 62’nci maddesinde idarelerce uyulması gereken diğer kurallar belirtilmiştir. İlgili maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde, yukarıda bahsedilen 21 ve 22’nci madde için bahsedilen limitler kapsamında yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı belirtilmiştir.
Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 21’inci maddesi ile de Kanunun 62’nci maddesinin (ı) bendinin nasıl uygulanacağı düzenlenmiştir. Buna göre idarelerin;
Mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranını hesaplamaları,
İhale ve harcama yapmaya yetkili birimlerinin 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yaptıkları harcamalarının, toplam ödeneklerinin %10 oranını aşıp aşmadıklarını takip etmeleri,
21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yapacakları harcamaların yıllık bütçelerinde mal ve hizmet alımı ile yapım işleri için ayrılan ödenekleri toplamının %10 oranını aşacağının anlaşılması halinde, mahalli idarelerde üst yönetici tarafından 62’nci maddenin (ı) bendi uyarınca uygun görüş için Kamu İhale Kurumu’na başvuruda bulunmaları,
Gerekmektedir.
Yapılan incelemede, ihale ve harcamaya yetkili birimlerin Tebliğ’in emrettiği şekilde 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yapacakları harcamaları mali yıl içinde takip etmediği, öngörülen ödeneklerin mal alımı için %62’sine, hizmet alımı için %96’sına ve yapım işleri için %84’üne ulaşılmak suretiyle %10 sınırının aşıldığı ve uygun görüş için Kamu İhale Kurumuna başvuruda bulunulmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususla ilgili mevzuat hükümlerine riayet edileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22’nci maddelerine göre parasal limitler kapsamında yapılan alımlarda %10 sınırının takip edilmesi ve bu sınırın aşılması durumunda Kamu İhale Kurumundan uygun görüş alınması gerekmektedir.