| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılan mal ve hizmet alımlarında, bütçede öngörülen ödeneklerin %10’unun aşıldığı ve bu aşım için Kamu İhale Kurumu’ndan uygun görüş alınmadığı tespit edilmiştir. Mevzuata göre, bu tür harcamaların %10’unu aşabilmesi için Kamu İhale Kurumu’ndan izin alınması gerekmektedir. |
BULGU: Doğrudan Temin ve Pazarlık Usulü ile Yapılan Alımlarda Kamu İhale Kurumundan Uygun Görüş Alınmaksızın Yasal Limitin Aşılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Doğrudan temin ve pazarlık usulü ile temin edilen mal ve hizmet alımları kapsamında yapılan yıllık harcamalarının toplam tutarının, bütçede öngörülen ödeneklerin %10’unu aşmasına rağmen aşan kısım için Kamu İhale Kurumundan uygun görüş alınmadığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde, bu Kanunun 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 21’inci maddesinde; 4734 sayılı Kanunun 62’nci maddesinin (ı) bendi ile ilgili olarak, “31/12/2020 tarihli ve 31351 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62’nci Maddesinin (I) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ” açıklamaları dikkate alacağı belirtilmiştir.
Söz konusu Tebliğin “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapılacak harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşılamayacağı ve bu oran aşıldığında Kuruma yapılan başvuruların reddedileceği ifade edilmiştir.
Anılan maddenin üçüncü fıkrasında ise Kanunun 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarı dikkate alınacağı ve mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranı hesaplanacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; mal alımlarına toplam 7.000.000,00 TL ödenek belirlendiği görülmüştür. Ancak yıl içinde 22/d ve 21/f kapsamında Kamu İhale Kurumundan izin alınmaksızın %10 limit olan 700.000,00 TL aşılarak 2.125.896,84 TL tutarında mal alımı yapılmıştır.
Aynı şekilde hizmet alımlarına toplam 5.500.000,00 TL ödenek belirlenirken yıl içinde 22/d kapsamında Kamu İhale Kurumundan izin alınmaksızın %10 limit olan 550.000,00 TL aşılarak 2.016.660,05 TL tutarında hizmet alımı yapılmıştır.
Sonuç olarak, mal ve hizmet alımlarını kapsamında yapılan harcamaların, mevzuat hükümlerine aykırı olarak ödeneklerinin %10’unu geçtiği tespit edilmiştir. Mal ve hizmet alımları için belirlenen ödeneklerin %10’u aşabilmeleri için Kamu İhale Kurumundan uygun görüş almaları gerekmektedir.