|
ÖZET: Doğrudan temin ve pazarlık usulü ile gerçekleştirilen hizmet alımlarında, bütçeye konulan ödeneğin %10’luk sınırının Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62. maddesi, idarelerin bütçelerine konulan ödeneklerin %10’unun aşılabilmesi için Kamu İhale Kurulu’ndan önceden onay alınmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan denetimlerde, bu kurala uyulmadığı ve harcamaların yasal sınırları aştığı görülmüştür.
İlgili mevzuat, idarelerin parasal limitler dâhilinde yapacakları harcamaların yıllık toplamının, bütçeye konulan ödeneklerin belirli bir oranını geçemeyeceğini belirtmektedir. Bu bağlamda, harcamaların hangi amaçla yapıldığına dikkat edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Yapılan incelemelerde, doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılan hizmet alımlarında yasal sınırın aşıldığı ve gerekli onayın alınmadığı ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, mevzuatta belirtilen %10’luk sınırın aşılması ve Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınmaması, yasalara aykırı bir durum olarak değerlendirilmektedir. İdarelerin, 4734 sayılı Kanun’un hükümlerine uygun hareket etmesi gerektiği önemle ifade edilmektedir. |
BULGU: Doğrudan Temin ve Pazarlık Usulü ile Yapılan Hizmet Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Doğrudan temin ve pazarlık usulü ile parasal limitler dâhilinde yapılan hizmet alımlarına ilişkin harcamaların mevzuatta öngörülen %10 sınırı aşmasına rağmen Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde; Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı hüküm altına alınmıştır.
31.12.2020 tarih ve 31351 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin (I) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’nin “Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesine göre; idarelerin parasal limitler dâhilinde yapacakları harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’una kadar olabileceği ve söz konusu oran hesaplanırken kamu kurum ve kuruluşlarının yıllık bütçelerinde belirlenen toplam ödenek miktarının dikkate alınacağı ve mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı hesaplama yapılacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, idarelerin 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ile 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapacakları alımlara ilişkin bir sınır bulunduğu, parasal limitlerin tespitinde bütçeye konulan ödeneklerin toplam tutarının değil, ödenek hangi amaçla bütçeye konulmuş ise o amaç için konulmuş ödeneğin toplam tutarının dikkate alınması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu sınırın aşılacağının öngörülmesi halinde ise, Kamu İhale Kurulundan önceden uygun görüş alınmalıdır.
Ancak yapılan incelemelerde, İdarenin 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ile 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre yapılan hizmet alımlarına ilişkin harcamalarında, aşağıdaki tabloda görüleceği üzere yasal sınır olan %10 oranının aşıldığı ve KİK’ten uygun görüşün alınmadığı görülmüştür.
Tablo 12: 21-f ve 22-d Maddeleri Kapsamında Yapılan Hizmet Alımlarında Sınırı Aşan Tutar
| Harcama Kalemleri |
2024 Yılı Toplam Ödenek Tutarı (A) | Toplam Ödeneğin %10’u (Sınır) (B=A*%10) | 21/f ve 22/d Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı (C) | Sınırı Aşan Tutar (C)-(B) |
| Hizmet Alımı | 2.201.516.472,38 | 220.151.647,24 | 226.151.605,57 | 5.999.958,33 |
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususla ilgili gereken hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılan alımlarda mevzuatta öngörülen %10 sınırının aşılmasına rağmen Kuruldan uygun görüş alınmamasının mevzuata aykırı olduğu değerlendirilmekte olup Kanun’un emredici hükümlerine riayet edilmelidir.